أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

353

آثار الباقيه ( فارسى )

و يا جاهاى نمناكى در فصل تابستان بگذاريم و سه هفته يا كمتر طول بكشد مار از آن توليد مىشود . جماعتى در گرگان مرا حكايت نمودند كه بعينه همين مطلب را در آنجا ديده‌اند . جيهانى حكايت مىكند كه در درياى هند شاخه‌هاى يك نوع درختى است كه در ساحل بحر به روى ريگها گسترده مىشود و كم‌كم اين برگ كنده مىشود و زنبور عسل مىگردد و مىپرد و تولد كژدمها از گل و بادروج و تولد زنبور عسل از گوشت گاو و نوع زنبور از گوشت اسب نزد علماى طبيعى معروف است و ما خود حيواناتى ديديم كه از نبات متولد شدند سپس توالد كردند و نوع آنها باقى ماند « 1 » . روز بيست و دوم بادرود است و در اين ماه عيدى است كه به همين نام معروف است و در قم و نواحى آن رسومى از شرب و لهو براى اين عيد قايل مىشوند كه مانند رسوم ديگر اعياد است چنان كه در اصفهان در ايام نوروز بازارى به پا مىشود و عيد ميگيرند و آن را در اصفهان كژين گويند و فقط فرق بادروز و كژين است كه آن يك روز است و اين يك هفته . روز سىام نيران است كه آن را در اصفهان آفريجگان گويند و تفسير و توضيح اين لفظ ريختن آب است و سبب آن است كه باران در زمان فيروز جد انوشيروان نباريد و مردم ايران به خشگسالى افتادند و فيروز بدين جهت چندين سال از مردم خراج نگرفت و درهاى خزينه خود را گشود و از مالهايى كه به آتشكده‌ها تعلق داشت هركس مىخواست به دو وام مىداد و آن اموال را تمامى به مردم ايران داد و مانند پدر از پسر خود از همه مردم و رعايا جستجو كرد و

--> ( 1 ) - تمام اين تولدها را كه بيرونى به تقليد از حكما گفته تولد فجائى نام دارد و پاستور محال بودن آن را ثابت كرده و از جماد حيوان توليد نمىشود .