أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
343
آثار الباقيه ( فارسى )
و از اينجاست كه در اين روز نگاه بر روباه را مبارك و فرخنده مىشمارند . ممكن است كه خواننده شگفت نمايد كه چگونه روباه بال دارد ولى مرا كسى كه به گفتههاى او اطمينان دارم و او ابو القاسم على بن احمد طاهرى است حكايت كرد كه فرماندار اسبيجاب در سال سيصد و هفتاد و نه براى نوح بن منصور فرمانرواى خراسان اسبى شاخدار و روباهى بالدار پيشكش فرستاد و اين روباه در پهلوى خود بالى داشت كه پرهايى بر آن روييده بود و تا آدمى نزديك او مىرفت بالهاى خود را باز مىكرد و همين كه از او دور مىشد بالهاى خويش را جمع مىكرد و به پهلوى خويش مىچسبانيد و ابو القاسم نامبرده گفت كه او خود اين روباه را در قفس ديده است . اين روز نخستين روزى بود كه جمشيد مرواريد را از دريا بيرون آورد و پيش از او كسى مرواريد را نمىشناخت و اين روز به دخول آفتاب در برج حمل نزديك بوده و مردم آن را عيد مىگرفتند و شادمانى مىكردند . براى اينكه زمستان منقضى شده و زمان بدبختى و سختى سپرى گشته و بهار با روائح جانفزا و نسيم بهارى روى آورده و نيز براى اينكه زمان همچون مردهاى بود كه از نو زنده گشته و در اين روز به صحرا بيرون مىرفتند و به گياهان نظر مىافكندند و براى پادشاهان در چنين روزى پيش از غذا روباهى و پس از صرف غذا هدهدى ( پوپك ) و جوجهاى و كرهخرى و ميوههايى كه در شاخ گل پديد آمده بود هديه مىآوردند . گفتهاند اين روز اولين روزى بود كه خداوند خير و شر را قضاى خويش گردانيد و بروج را ترتيب داده و آنها را ميان كواكب اين بروج تقسيم كرد ] . و اسعد ساعات آن ساعتى است كه برج بره در آن طالع باشد و اصحاب نيرنگها بساعت سحر تبرك ميجويند و بر اين گمانند كه خاصيتى كه در آن ذكر شده در هر حال موجود است و مىگويند هركس صبح اين روز پيش از آنكه لب بگفتار گشايد يك به بخورد و اترج ببويد همهء سال را خوشبخت خواهد بود . طاهر بن طاهر مىگويد كه ايرانيان در ايام قديم اگر ماه در منزل آتشى بود عسل مىخوردند و اگر در منزل آبى بود آب مىنوشيدند بر طبق متابعت از