أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

258

آثار الباقيه ( فارسى )

بيان تقوفات در كيش يهود كه عبارت از فصول است يهود را بجز اين ادوار كه تاكنون گفته شد ادوار ديگرى است كه آن را تقوفات نامند و تقوفه به لغت عبرى اول هريك از چهار قسمت سال است و تقوفه‌ى نيسن اعتدال بهارى است و تقوفه تمز انقلاب صيفى و تقوفه‌ى تشرى اعتدال پائيزى است و تقوفه‌ى طيبث انقلاب زمستانى است . به عقيده‌ى يهود از هر تقوفه تا تقوفه‌ى ديگرى كه در دنبال آن است چهار يك ايام سال خورشيدى است و همه‌ى اين تقوفات باهم برابر است و هريك نود و يك روز و هفت ساعت و نصف ساعت است و علماى يهود حسابهاى خود را در استخراج تقوفات مبنى بر همين قرار داده‌اند و كاهنان يهود توده‌ى عوام را در ساعت تقوفه از خوردن و آشاميدن نهى كرده‌اند و اين كار را براى بدن مضر تشخيص داده‌اند ولى معلوم است كه براى بدام آوردن عوام و تسخير ايشان اين سخن را گفته‌اند : علماى يهود گفته‌اند كه آب در ساعت ميلادهاى شهور كدورت مىيابد و يكى از ايشان كه به علم و دانش شهرتى بسزا داشت براى من حكايت كرد كه خود او اين را مشاهده كرده است و اگر راست گفته باشد مربوط به نتيجه‌ى ارصاد است و ربطى به حسابهاى ايشان نخواهد داشت و نمىشود اين مطلب را انكار كرد چه ، طبيعىدانان گفته‌اند كه مخ و مغز قلم و سفيدى تخم‌مرغ و بيشتر از اشياء پر رطوبت هنگام زيادتى نور ماه زياد مىشود و به نقصان فروغ قمر روبكمى مىگذراند و نيز شراب در خم و در ظروف از افزو گشتن نور قمر مكدر و با درد خود آلوده مىشود و خون از درون جسم بظواهر بدن رو مىآورد و چون ضوء ماه كم شد بدرون جسم اقبال مىكند . خاصيتى كه در سنگ قمر مطبوع است از همه‌ى اينها كه گفته شد شگفت‌انگيز تر است و چنان كه ارسطو گفته است در اين سنگ نقطه زردى است كه چون نور ماه فزون گشت اين نقطه بر همه جسم سنگ پهن مىشود و آن را مىگيرد و هنگام نقصان ضوء قمر كم‌كم جمع مىشود تا اينكه در يك نقطه منحصر گردد و چون ارسطو