أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
259
آثار الباقيه ( فارسى )
مردى است كه به گفتهى او اطمينان دارم البته اين امر هم كه دانشمند يهودى نقل كرده ممكن است و در شمار ممتنعات نيست . نزد اهل تحصيل مدتهاى ميان تقوفات مانند بطلميوس است . يعنى از تقوفهء تشرى تا تقوفه طيبث هشتاد و هشت روز و يك هشتم يك روز است و از تقوفه طيبث تا تقوفه نيسن نود روز و هشت يك روز است و از تقوفه نيسن تا تقوفه تمز نود و چهار روز و نصف روز است و از تقوفه تمز تا تقوفه تشرى نود و دو روز و نصف روز است ، پس رويهمرفته مجموع اين مدتها سيصد و شصت و پنج روز و ربع خواهد شد . در پيش گفتيم كه يهود در عمل تقوفات در كميت سال دقت نمىكنند و چون دقت كنند سال خورشيدى 365 روز و پنج ساعت و سه هزار و هفتصد و نود و يك جزء از چهار هزار و صد و چهار جزء ساعت است . طريقه بدست آوردن جاى اوج شمس هر وقت كه ايام چهار يكهاى سال معلوم باشد موضع اوج فلك آفتاب معلوم خواهد بود و چون بخواهيم كه در زمان ارصاد يهود اوج آفتاب را بدانيم كه در كجا بوده نيازمند مىشويم كه در يك روز ، حركت وسطى آفتاب را بدانيم كه چه اندازه است و اجزاى روز و شب را كه ( 98496 ) « 1 » مىباشد كه آن را دور شمس گويند در سيصد و شصت ضرب كنيم و حاصلضرب را پس از تجنيس بر مقدار سال خورشيدى كه ( 35975351 ) « 2 » باشد و آن را اصل گويند تقسيم كنيم ، در نتيجه بنابر رأى يهود
--> ( 1 ) - عدد مذكور حاصلضرب 4104 اجزاى شبانهروز در 24 ساعت است . ( 2 ) - عدد مذكور عبارتست از حاصلضرب 98496 اجزاى شبانهروز در 365 روز و 5 ساعت و 4104 / 3791 جزء شبانهروز .