أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
221
آثار الباقيه ( فارسى )
انتقاد از روش علمى يهود اختلاف اول : به عقيدهى يهود شهر قمرى از اجتماع تا اجتماع بيست و نه روز و دوازده ساعت و هفته و نود و حلق مىباشد كه عبارت است از چهل و چهار دقيقه و سه ثانيه و بيست ثالثه و دوازده خامسه و تفاوت ميان اين دو مقدار يك ثانيه و دو ثالثه و سى و هشت رابعه و چهل و هشت خامسه است . اختلاف دوم - آنكه سال خورشيدى نزد يهود به تدقيق 365 روز و 5 ساعت 4004 / 3791 ساعت است با آنكه محدثين از اصحاب ارصاد سال را از اين مقدار كمتر يافتهاند . اختلاف سوم - آنكه آنچه از شب و روز بگذرد بنابر عرض و طول بلاد تا وقت اجتماع فرق مىكند با اينكه يهود در همهى شهرها به يك خال عمل مىكنند و معلوم نيست كه در چه جايى اين حساب واقع شده ، جز اينكه اينطور به وهم پيشى مىگيرد كه اين حساب براى بيت المقدس و حوالى آن ساخته شده زيرا مكان اصلى يهود اين نقاط بوده . اختلاف چهارم - آنكه يهود اين مسئله را مطابق ساعات زمانى حساب مىكنند و بديهى است كه اين كار جز در معدل النهار روا نيست . اختلاف پنجم - آنكه يهود مطابق حركت وسطى عمل مىكنند نه حركت مرئى و بسا روى مىدهد كه عيد فصح بدينجهت براى تعديلهايى كه كردهاند دو روز پس از استقبال حقيقى واقع مىشود يك روز براى تعاديل و روز ديگر هم براى اينكه اول ماه روزى شده كه يهود روا نمىدانند آن روز غره شهر باشد . راه بدست آوردن اولين اجتماع نيرين در هر محزور ( دورهء سالها ) ما چون ميلاد سال را كه عبارت اجتماع نيرين در اول تشرى باشد بخواهيم بدانيم ( و عادت يهود بدين جارى شده كه اجتماع هر ماهى را ميلاد آن گويند و اجتماعى هم كه در اول هر محزور است ميلاد نامند ) بايد سالهاى تام آدم را بدست آورد يعنى سالهايى را كه تا نهايت سالى كه تشرى مقصود ما در آن