أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
140
آثار الباقيه ( فارسى )
اما ايرانيان انسان اولين را كيومرث مىگويند و لقب آن كوشاه است يعنى پادشاه كوه و برخى هم گفتهاند گلشاه يعنى پادشاه گل « 1 » زيرا در آنوقت هيچكس نبود و نيز گفتهاند كه معناى كيومرث شخص زنده است . تاريخ ايرانيان از آغاز كيومرث بسه بخش تقسيم شده : بخش او تا زمان تسلط اسكندر به كشور ايران و قتل دارا بدست او و چون اسكندر به ممالك ايران چيره شد خزائن حكمت ايرانيان را ببلاد خود حمل كرد . بخش دوم از زمان غلبه اسكندر آغاز مىشود تا ظهور اردشير بن بابك و آرامش كشور به حال خود . بخش سوم از زمان ظهور اردشير بابك تا وقتى كه يزدگرد بن شهريار كشته شد و ملك و مملكت از دست ساسانيان بيرون رفت و اسلام ظهور نمود . عقيدهى ايرانيان در مبداء جهان و طرز پيدايش بشر ايرانيان در مبداء جهان و در تولد اهرمن كه ابليس باشد از انديشه خداوند و اعجاب خداوند بعالم و در حقيقت كيومرث سخنهايى گفتهاند كه بسيار شگفتآور و حيرتانگيز است مانند اينكه گويند : خداوند در امر اهرمن حيران شد و پيشانى او عرق كرد و آن عرق را مسح نمود و به كنار ريخت و كيومرث از اين عرق جبين آفريده شد سپس كيومرث را بسوى اهرمن فرستاد و اهرمن را مقهور كرد و بر اهرمن سوار شد و بگرد عالم بگشت تا آنكه اهرمن از كيومرث پرسيد تو از چه چيز بيشتر مىترسى ؟ كيومرث گفت اگر من بدر دوزخ برسم بسيار خواهد ترسيد و چون اهرمن در اثناء اينكه دور جهان ميگشت و به در جهنم رسيد چموشى كرده حيلهاى به كار برد و كيومرث را زمين زد و اهرمن بر روى او افتاد سپس از كيومرث پرسيد مىخواهم ترا بخورم و از كجاى اندام تو آغاز كنم ؟ كيومرث گفت از پاى من شروع كن تا آنكه مدتى كم بحسن و خوبى جهان نظر نمايم چه ، ميدانست كه اهرمن گفتار او را بطور واژگون خواهد به كار بست و اين بود كه اهرمن شروع كرد و كيومرث را از سر مشغول خوردن شد تا آنكه بجايگاه تخمدان و ظروف منى در
--> ( 1 ) - مقصود اين است كه پادشاه روى زمين بود نه اينكه از گل آفريده شده باشد .