آ [ 1 ] آتايى بلخى « * » آتايى از احفاد اسماعيل آتايى است . امير عليشير نوايى دربارهء او گفته است : « وى مردى خوش‌طبع و درويش مسلك بود و شعرش در زمان او در ميان اتراك ملك شهرت تمام داشت » . « 1 » با آنكه امير عليشير نوايى ترك زبان بوده و بر ادب تركى جغتايى تسلّط داشته است ، اشعار آتايى را كه نقص فنّى داشته مورد بحث قرار نداده است ، امّا حكيم شاه محمّد قزوينى كه مجالس النّفائس نوايى را براى بار دوم به فارسى ترجمه كرده ، شعر تركى آتايى را مورد نقد و بررسى قرار داده است . او از قافيهء همان بيتى كه نوايى در تذكره‌اش آورده عيب مىگيرد . بااين‌حال ، ذكر مىكند كه مولانا آتايى شعر تركى مىگفته و مقيّد به اصلاح قافيه نبوده است . « 2 » ظاهرا ، آتايى تا پايان عمر در بلخ زيسته و هم در آنجا درگذشته و همان‌جا هم دفن شده است . « 3 » از وى ديوانى به‌جا مانده است . « 4 »

--> ( * ) - آتا ، اتا ، اته ، با درنظرگرفتن گويشهاى محلى ، اين واژه تركى و به معنى پدر است . فرهنگ بزرگ فارسى به عربى ، ج 1 ، ص 26 . ( 1 ) - تذكرهء مجالس النّفاس ، ص 50 . ( 2 ) - مجالس النّفاس ( ترجمهء قزوينى ) ، ص 224 . ( 3 ) - همان ( ترجمه فخرى ) ، ص 50 . ( 4 ) - الذريعة ، ج 9 ، ب 1 ، ص 53 .