[ 196 ] خالد بن مهران بلخى ابو هيثم خالد بن مهران بلخى ، از رجال صاحب‌نام شيعهء اماميّهء بلخ بود . خطيب بغدادى زادگاه او را كوفه مىداند و عقيده دارد كه ابو هيثم از كوفه به بلخ هجرت كرده و در آن شهر ساكن شد و به تبليغ و ارشاد مردم پرداخت ، لذا به بلخى شهرت يافت . « 1 » مرحوم شيخ طوسى او را در شمار اصحاب امام صادق عليه السّلام آورده است . « 2 » ولى صاحب قاموس الرّجال ، او را از علماى عامّه مىداند و دليل او سكوت خطيب بغدادى است كه از مذهب ابو هيثم خالد بن مهران بلخى حرفى نزده است . ابراهيم بن عبد اللّه مىگويد : ابو هيثم خالد بن مهران بلخى مرجئى مذهب بود . على بن حسين بن حبّان مىگويد : من كتابى به خط پدرم ديدم كه از قول ابو زكريا نوشته بود ابو هيثم خالد بن مهران بلخى نابينا بود و ثقه مىباشد . « 3 » ابو هيثم خالد بن مهران بلخى ، در بلخ و بغداد كرسى تدريس حديث داشته و روايات خود را از طريق محدثانى چون : علقمة بن مرشد ، هشام بن عروة و اسماعيل بن أبى خالد نقل كرده است . « 4 » وى براى زيارت بيت اللّه الحرام بلخ را به قصد حجاز و عراق ترك گفت . پس از اتمام فرائض وارد بغداد شد و مدت كوتاهى در اين شهر اقامت گزيد . محدّثان زيادى از

--> خليلى ، ج 3 ، ص 930 ؛ الكامل ، ابن عدى ، ج 3 ، ص 45 ؛ الجواهر المضيئة ، ج 2 ، ص 162 ؛ طبقات العبادى ، ص 2 ؛ الطبقات السنية ، ج 3 ، ص 197 ؛ معجم المصنفين ، ج 2 ، ص 64 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 631 ؛ تاريخ افغانستان بعد از اسلام ، ص 800 . ( 1 ) - تاريخ بغداد ، ج 8 ، ص 297 ؛ قاموس الرجال ، ج 3 ، ص 488 . ( 2 ) - رجال الطوسى ، ص 186 . ( 3 ) - قاموس الرّجال ، ج 3 ، ص 488 . ( 4 ) - تاريخ بغداد ، ج 8 ، ص 297 .