مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
361
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
محضر وى كسب فيض كردند كه از آن جمله ابراهيم بن عبد اللّه ، معروف به هروى است . تاريخ ولادت يا وفات او معلوم نيست و همچنين كسى از محل دفنش خبر نداده است . احتمال زياد مىرود كه او از اين سفر به بلخ بازگشته و در آن شهر وفات كرده و در همانجا به خاك سپرده شده باشد . مؤلّف لسان الميزان ، ابو هيثم بلخى را مجهول مىداند . « 1 » [ 197 ] خال نظر مؤذّن مؤذّن در شبرغان پا به عرصهء وجود نهاد . او در اين شهر تحصيلاتش را به پايان رسانيد و به هنگام كهولت مؤذّن مسجد جامع شبرغان شد و به همين سبب ، به مؤذّن شهرت يافت . وى از مسجد نيز محافظت مىكرد و در عين حال از قريحه و ذوق شاعرى برخوردار بود و اشعارش را نيكو مىسرود . او ابياتى دربارهء تعمير مسجد پادشاه خواجه صدر در بلخ سروده و از قراين پيداست كه در سال 1229 ه . ق . در قيد حيات بوده است ، ولى تاريخ تولّد و وفاتش درست معلوم نيست . اين ابيات از اوست : « 2 » شكر للّه كه اين مقام شريف * يافت تعمير خالصا للّه شد به ايّام خسرو غازى * مير حيدر ، شهستاره سپاه باعث و بانى مكان رفيع * پادشاه خواجهء صدارت جاه چه عجب مسجدى كه قومش مست * از مى لا إله إلّا اللّه زد مؤذّن به سال تاريخش * اين ندا را كه فاحضروا لصلاة
--> ( 1 ) - لسان الميزان ، ج 2 ، ص 736 ؛ و نيز تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 393 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 7 ، ص 34 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 642 . ( 2 ) - دايرةالمعارف آريانا ، ج 3 ، ص 579 .