بلخ فرستاد . عمّار بن يزيد با تغيير نام وارد بلخ شد . جاسوسان اسد بن عبد اللّه قسرى - حاكم بلخ - به او خبر دادند كه عمار بن يزيد وارد اين شهر شده است ، اسد او را در بلخ دستگير كرد و به قتل رسانيد . « 1 » در سال 119 خاقان ترك با اسد بن عبد اللّه قسرى حاكم بلخ اعلان جنگ كرد . اسد با لشكرش به‌سوى ختلان حركت كرد . وى در ختلان دريافت كه لشكر ترك بيش از حد است و او و يارانش نمىتوانند در برابر آن مقاومت كنند ، لذا به‌سوى بلخ عقب‌نشينى كردند ، تركان در كنار نهر بلخ به آنها رسيدند و افرادى كه از نهر بلخ عبور نكرده بودند ، به دست تركها كشته يا اسير شدند . « 2 » در سال 120 ه . ق . جعفر بن حنظلة بن بهرانى ، پس از مرگ اسد بن عبد اللّه قسرى ، حاكم بلخ شد . او عليه حكومت مركزى قيام كرد و بلخيان در اين قيام نقش بارزى را به عهده داشتند . اين حركت چهار ماه طول كشيد . « 3 » در سال مذكور هشام بن عبد الملك ، نصر بن سيّار كنانى را به حكومت بلخ و خراسان منصوب كرد . و او به‌سوى بلخ حركت كرد . وقتى به بلخ رسيد با عبد السلم بن مزاحم به ديدن جعفر بن حنظله حاكم بلخ رفتند . نصر حكم انتصابش را به جعفر تسليم كرد و جعفر حكومت را به او واگذار نمود . « 4 » يكى از كسانى كه در بلخ قيام كرد ، يحيى بن زيد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب ( ع ) بود . او در سال 125 ه . ق . به همراه پدرش زيد عليه حكومت غاصب امويان قيام كرد . پدرش در كوفه به شهادت رسيد . يحيى از كوفه به بلخ آمد و مردم را عليه حكومت فاسد بنى اميه دعوت كرد . در مرحلهء اول ، نصر بن سيّار او را دستگير كرد و به زندان انداخت . سپس نامه‌اى به دمشق فرستاد و خبر دستگيرى يحيى بن زيد را به هشام داد . موقعى كه نامه به دمشق رسيد ، هشام درگذشته بود و وليد بن عبد الملك روى كار آمده بود . او نامه‌اى به نصر بن سيّار نوشت كه يحيى بن زيد را آزاد كند . نصر ، يحيى بن

--> ( 1 ) - تاريخ منتظم ناصرى ، ج 1 ، ص 118 . ( 2 ) - همان . ( 3 ) - زين الاخبار ، ص 116 ، تاريخ منتظم ناصرى ، ج 1 ، ص 120 ؛ تاريخ خراسان ( خطى ) . ( 4 ) - زين الاخبار ، ص 116 .