خبر به هشام رسيد ناراحت شد او به خالد نامه نوشت كه از آنها دست بردارد . خالد ، آنها را آزاد كرد . بعضى از آنها به شام رفتند ، برخى در عراق ماندند يا به خراسان بازگشتند . « 1 » حارث بن سريج زمانى قيام كرد كه عاصم هنوز به كار حكومت خود سروسامانى نداده بود كه حارث بن سريج دست به قيام زد . او شهرهاى جوزجان ، طالقان ، فارياب و مرو را گرفت و مردم را به كتاب خدا و سنّت رسول خدا ( ص ) دعوت مىكرد . وى حكّام مروانيان را ظالم و غاصب مىدانست ؛ به همين دليل افراد زيادى به او پيوستند . « 2 » وى دستور داد كه در سرزمينهاى تحت تصرفش از اهل ذمّه خراج بگيرند و مسلمانان از پرداخت خراج معاف شوند و ظلم و بيداد در قلمرو حكومت او نباشد . حارث شصت هزار نفر در اختيار داشت . وقتى عاصم از حكومت بلخ عزل شد ، به جاى وى جنيد بن عبد الرحمن از طرف هشام بن عبد الملك حاكم بلخ شد . جنيد ، با حارث به سريج در مرو جنگ سختى كرد . حارث در اين جنگ شكست خورد و با سه‌هزار نفر از لشكريانش به شمال آمو دريا رفت . او مدّت 13 سال در آن محل اقامت كرد . در سال 127 ه . ق . جنيد بن عبد الرحمن از حكومت عزل شد و به جاى او نصر بن سيار به حكومت رسيد . نصر ، از يزيد بن وليد ، حاكم وقت اموى براى حارث امان‌نامه گرفت و از حارث دعوت كرد تا به مرو بازگردد . وى به مرو بازگشت . نصر صد هزار دينار براى او فرستاد ، ولى حارث قبول نكرد و آن صد هزار دينار را به نصر بازگردانيد و در جواب گفت : ما لذّت مال دنيا را نمىخواهيم بلكه عمل به كتاب اللّه و سنّت رسول اللّه را خواهانيم . سپس بين وى و نصر بن سيّار جنگ در گرفت حارث در اين جنگ نابرابر كشته شد . « 3 » در سال 118 ه . ق . اسد بن عبد اللّه قسرى ، كرسى خراسان را از مرو به بلخ انتقال داد و اين شهر رونق يافت . « 4 » در همين سال بكير بن ماهان ، عمّار بن يزيد را به رياست هواخواهان بنى عباس به

--> ( 1 ) - زين الاخبار ، ص 114 ؛ تاريخ منتظم ناصرى ، ج 1 ، ص 117 . ( 2 ) - زين الاخبار ، ص 115 . ( 3 ) - زين الأخبار ، ص 115 ؛ الأعلام ، زركلى ، ج 2 ص 154 . ( 4 ) - لغت‌نامه دهخدا ، ج 4 ، ص 4953 .