ح [ 127 ] حاتم بن عنوان بن يوسف اصمّ بلخى ابو عبد الرّحمن حاتم بن عنوان اصمّ بلخى از مشاهير علما و عرفاى بلخ بود كه در عصر خلافت معتصم عبّاسى مىزيست و از معاصران شقيق بلخى بشمار مىرفت . احمد خضرويّهء بلخى كه از مشايخ بزرگ خراسان بود ، از شاگردان و باريافتگان او بوده است . سخنان اصم بلخى در جامعهء آن روز خراسان ارزش فوق‌العاده‌اى داشت ؛ زيرا سخنان عرفانى او براى اهل دل هميشه تازه بود . سبب شهرت او به اصم اين بود كه يك روز زنى براى پرسيدن مسأله‌اى به خدمت او رسد . در هنگام سؤال حدثى از آن زن صادر شد و او خجل گشت . اصم براى اينكه خجالت زن بر طرف شود ، تظاهر به ناشنوايى كرد و گفت : صداى خود را بلند كن تا من سخنان تو را بشنوم و چنين وانمود كرد كه كر است . زن خوشحال شد و خداى را سپاس گفت كه حضرت شيخ كر بوده است . حاتم اصم بلخى بعد از اين واقعه پانزده سال ديگر عمر كرد و در اين مدّت تظاهر به كرى مىكرد ؛ چرا كه نمىخواست آن زن از سلامت قوهء شنوايىاش آگاه و در نتيجه ناراحت و شرمنده شود . ابو عبد الرحمن اصم بلخى در روستاى واشگرد بلخ به سال 237 ه . ق ديده از جهان فروبست . « 1 »

--> ( 1 ) - طريق الحقائق ، ج 2 ، ص 178 ؛ ترجمهء رسالهء قشيريّه ، ص 42 .