مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

201

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

فضل بلخى ترديدى وجود ندارد . « 1 » صفار و ابن قانع گفته‌اند : ابو بكر اسماعيل بن فضل بلخى در ماه رجب سال 286 ه . ق . از اين جهان ديده فروبست . « 2 » عن ابو بكر اسماعيل بن فضل بلخى باسناده عن الزهرى ، عن عبيد اللّه بن عبد اللّه ، عن ابن عباس قال : نظر النبى صلّى اللّه عليه و آله إلى علىّ فقال : أنت سيد فى الدنيا ، سيد فى الآخرة و من أحبك فقد أحبنى ، و حبيبى حبيب اللّه ، و عدوك عدوى ، و عدوى عدّو اللّه ، و الويل لمن أبغضك من بعدى . « 3 » [ 85 ] اسماعيل بن محمّد جويبارى بلخى اسماعيل بن محمّد بن عمرو جويبارى بلخى در جويبار بلخ « 4 » پا به عرصهء وجود نهاد و تحصيلات خود ، به‌ويژه علم فقه را در خدمت ابو الحسن بن مندوست و ابو جعفر هندوانى بلخى فراگرفت . او براى تكميل دانش خود راهى بغداد شد و در اين شهر تحصيلاتش را به پايان رسانيد و مقام ارجمندى كسب كرد . سپس به زادگاهش بازگشت و به دستور ابو بكر قلانسى در شهر بلخ سكونت اختيار كرد و امامت مردم آن ديار را برعهده گرفت . طالبان علم از هر سو به گرد او جمع مىشدند و از خطابه و تدريس او بهره

--> ( 1 ) - تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 281 - 290 ، ص 127 . ( 2 ) - تاريخ بغداد ، ج 6 ، ص 290 . ( 3 ) - همان ، ج 4 ، ص 41 ؛ تهذيب الكمال ، ج 2 ، ص 162 . ( 4 ) - چند ناحيه به نام جويبار خوانده مىشود : 1 - جويبار هرات كه ابو على احمد بن عبد اللّه خالد بن موسى بن فارس بن مرداس تميمى جويبارى هروى منسوب به اين محل است كه از ابن عيينه و وكيع رواياتى را نقل كرده است . 2 - جويبار سمرقند كه ابو على حسن بن على بن حسن جويبارى سمرقندى از اين محل است . او رواياتش را از عثمان بن حسن هروى نقل كرده است . 3 - جويبار بخارا كه ابو بكر محمّد بن سرى بن عباد جويبارى ، ملقب به حم ازآنجاست و او از شاگردان محمّد بن اسماعيل بخارى بوده است . 4 - جويبار بلخ كه در بيست فرسخى غرب بلخ از توابع سانچارك مىباشد .