مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

202

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

مىبردند . « 1 » برخى از محقّقان مىگويند : اسماعيل بن محمّد جويبارى از بغداد به‌سوى نسف ، كه يكى از شهرهاى ماوراءالنهرست ، رهسپار شد و چون معتزلى مذهب بود به تبليغ مذهب معتزلى پرداخت و هنگامى كه شيخ ابو بكر قلانسى از اين كار او باخبر شد ، دستور داد كه او را از نسف تبعيد كنند . ازاين‌رو ، ناگزير شد به بلخ بازگردد . وى تا پايان عمر در اين شهر زيست و سرانجام در سال 378 ه . ق . درگذشت . [ 86 ] افضل الدّين باميانى افضل الدّين باميانى ، يكى از مورّخان و منجّمان عصر خود بشمار مىرفت ، ولى از شرح حال دقيق او اطلاعى در دست نيست . همين‌قدر پيداست كه او در دوران حكومت سلطان سنجر مىزيسته ؛ زيرا كتاب خود را به نام او نامگذارى كرده است . وى تأليفات ديگرى نيز داشته كه تاكنون به دست ما نرسيده است . اين منجم انديشمند كتاب منتخب الزيج المعتبر السلطان السنجرى را در سال 639 ه . ق . در پنج باب به زبان عربى نوشته است . باب اول ، رؤيت هلال ؛ باب دوم ، عمل مركب ثابت بن قرة ؛ باب سوم ، عمل مركب خازنى ؛ باب چهارم ، ظهور و خفاى كواكب متحيره ؛ باب پنجم ، قطر خورشيد و ماه است . [ 87 ] الياس بن محمّد تلى الياس بن محمّد تلى بخلى در تل ، از روستاهاى بلخ ديده به جهان گشود ، در رابطه با

--> ( 1 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 3 ، ص 426 ؛ لسان الميزان ، ج 1 ، ص 435 ؛ الاكمال ، ج 2 ، ص 205 .