مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
183
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
گشود . او تحصيلاتش را در بلخ و باميان به پايان رسانيد و ساكن شهر بلخ شد . وى در اين شهر به تدريس علوم اسلامى پرداخت كه از جملهء آن علوم ، املاى حديث بود . ابو محمّد أحيد روايات خود را از طريق محدثانى نقل كرده است كه عبارتند از : على بن حسن رازى معروف به كراع ، مقاتل بن ابراهيم بلخى ، ليث بن مساور بلخى ، ازهر بن سليمان بلخى ، مكى بن ابراهيم بلخى و ابو بكر محمّد بن على بن احمد باميانى . « 1 » محدّثانى نيز از أحيد بن حسين باميانى روايت نقل كردهاند كه عبارتند از : محمّد بن محمّد بن يحيى ؛ عبد اللّه بن محمّد بن طرخان بلخى ، ابو حرب محمّد بن محمّد بن أحيد و على بن محمّد خالدى . عبد اللّه بن محمّد بن على بن طرخان او را مستقيم الحديث و ثقه مىداند . ابو بكر خطيب مىگويد : اين مرد فاضل در ماه رجب سال 490 ه . ق . در شهر بلخ درگذشت . « 2 » [ 70 ] احيد بن سليمان بن مبارك بلخى ابو سعيد احيد بن سليمان بلخى از محدّثان نامى بلخ بوده است . او براى زيارت بيت اللّه الحرام رهسپار حجاز گرديد . پس از انجام فرائض حج وارد بغداد شد و در آن شهر سكونت اختيار كرد . وى در مدتى كوتاه جاى خود را در ميان فقها و علماى بغداد باز كرد و در آن مركز علمى به تدريس حديث پرداخت . ابو سعيد أحيد بلخى رواياتش را از طريق يزيد بن زياد و ابو تراب زاهد نقل كرده است . عدّهاى ديگر از محدّثان مانند عبد الصمد بن على طستى و محمّد بن محمّد بن سلم بغدادى از ابو سعيد أحيد بلخى أحاديثى نقل كردهاند . كتاب حد در حديث كه از تأليفات ابو تراب زاهد است نزد ابو سعيد بلخى - كه از شاگردان او بشمار مىرفت - بوده و ابو
--> ( 1 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 2 ، ص 64 ؛ الاكمال ، ج 1 ، ص 21 . ( 2 ) - اللباب فى تهذيب الانساب ، ج 1 ، ص 114 .