او عصمت « 1 » ، در مزارات بلخ حاتم « 2 » و در تاريخ بغداد عمر نقل شده است . « 3 » برخى از محققان حمّ را لقب و صفار را شهرت خانوادگى او دانسته‌اند . ابو القاسم احمد بن عصمت بلخى ، يكى از مشاهير و مفاخر بلخ بود . از ابو القاسم بلخى نقل شده است كه : من هرگز از كسى آزرده نگشته‌ام و به هيچ گناه كوچكى خود را عادت نداده‌ام و هرگز از هيچ مؤمنى به بدى ياد نكرده‌ام . اين مرد بزرگ از بلاغتى تام و از زهدى تمام و طهارتى كامل برخوردار بود . در استخراج احكام دين از كتاب و سنّت دستى توانا داشت . او مىگويد : من در هزار مسأله بر ابو حنيفه اشكال كرده‌ام و بر اختيار و اجتهاد خود فتوا داده‌ام و امروز فتواى همگان بر قول من است و اين هزار مسأله كه در كلام او آمده خود بيانگر فضل و وفور علم اوست . « 4 » ابو القاسم احمد بلخى ، از فقهاى روزگار خود بود تا آنجا كه خاص و عام براى آموختن فقه و استفادهء علمى به محضر او مىشتافتند و از او بهره مىبردند . اسماعيل بغدادى از تاليفات او اين دو كتاب را نام برده است : 1 - اصول التوحيد ؛ 2 - الملتقط فى الفتاوى . « 5 » محدّثانى مانند ابو الفضل محمّد بن نعيم بن على بن فضل بخارى كه شاگرد احمد بلخى نيز بوده ، ابو نصر محمّد بن يونس بلخى و على بن احمد بن موسى بلخى و فارس بن محمّد بن يزيد بلخى از او نقل روايت كرده‌اند . ابو القاسم بلخى روايتهايى را از استادش نصير بن يحيى بن ابراهيم بن عيينة نقل كرده است . شب دوشنبه 20 شوال سال 326 ه . ق ب سن 87 سالگى به عالم بقا پيوست و او را بر سر تل بلخ دفن كردند « 6 » . بغدادى تاريخ وفات او را 336 ه . ق دانسته است .

--> ( 1 ) - الجواهر المضيّة ، ج 1 ، ص 78 و ج 2 ، ص 263 ، الفوائد البهية ، ص 26 . ( 2 ) - مزارات بلخ ، خطى ، ورق 74 . ( 3 ) - تاريخ بغداد ، ج 3 ، صص 322 ، 446 . و نيز ر . ك : دايرةالمعارف آريانا ، ج 2 / 39 ( 4 ) - فضائل بلخ ، ص 291 . ( 5 ) - هداية العارفين ، ج 1 ، ص 61 . ( 6 ) - فضائل بلخ ، ص 288 ، الفوائد البهيّة ، ص 26 ، تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 321 - 330 ه ص 185 ؛ دايرةالمعارف آريانا ، ج 2 ، ص 39 .