[ 46 ] احمد بن على بن عبد العزيز بلخى معروف به ظهير الفقيه ابو بكر احمد بن على ظهير الفقيه بلخى ، در بلخ قدم به عرصه وجود نهاد او از زمرهء شاگردان نجم الدّين عمر نسفى بشمار مىرفت و در علوم عقلى و نقلى سرآمد روزگار خويش بود . علوم فقه و اصول را در نزد بهاء الدّين مرغينانى و محمّد بن احمد سبيجابى آموخت . وى از بلخ به سمرقند رفت تا دانش خود را تكميل كند ، سپس به مراغه رفت و در آنجا تحصيلاتش را به پايان رسانيد و ازآنجا رهسپار فرغانه شد و مدت كوتاهى در آنجا تدريس نمود . در دوران حكومت محمود بن زنگى وارد حلب شد و آن‌گاه به دمشق رفت و در آن شهر سكونت گزيد . در همان سرزمين به سال 553 ه . ق . ديده از جهان فروبست . « 1 » از آثار احمد بن على ظهير بلخى مىتوان رسالهء عقايد را نام برد كه بعدها به عقايد نسفى شهرت يافت . « 2 » شايد رسالهء مذكور تقريرات درس استادش عمر نسفى بوده و به اين سبب به عقايد نسفى شهرت يافته است . شرح الجامع الصغير از جمله آثار ديگر احمد بن على بلخى است . او اين كتاب را براى محمّد بن حسن شيبانى تأليف كرده است و موضوع آن در فروع فقه ابو حنيفه مىباشد . « 3 » احمد ظهير الفقيه در دمشق و حلب ساكن شد و در آنجا تدريس مىكرد و فتوا مىداد . او از ذوق و قريحه شعرى نيز در حد كافى برخوردار بود . ديوان شعرى هم از او

--> ( 1 ) - دايرةالمعارف آريانا ، ج 2 ، ص 498 ؛ مجلهء آريانا ، س 11 ، ش 11 ، ص 20 ؛ الفوائد البهيّة ، ص 27 . ( 2 ) - دايرةالمعارف آريانا ، ج 2 ، ص 498 . ( 3 ) - كشف الظنون ، ج 1 ، ص 562 ؛ معجم المؤلفين ، ج 2 ، ص 11 . تقويم التواريخ ، ص 364 ؛ دايرةالمعارف آريانا ، ج 2 ، ص 498 ؛ مجله آريانا ، س 11 ، ش 11 ، ص 20 ؛ تاج التراجم ، ص 65 ؛ جواهر المضيئة ، ج 2 ، ص 271 - 272 ؛ الفوائد البهية ، ص 27 .