غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

350

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

با تحريك مرزنشينان آذربايجان و كردستان از سوى حكام عثمانى مجددا آرامش مرزهاى ايران به هم ريخت . در آغاز سال 1236 ه . ق قاسم آقا حيدرانلو به تحريك سليمان پاشا والى بايزيد و موش ( شيز ) كه در قلمرو ايران بود به خاك عثمانى كوچ كرد و ازسوىديگر صادق بيگ ، فرزند سليمان پاشا ، كه مورد تعقيب داود پاشا والى بغداد بود به اردوى عباس ميرزا پناه برد . والى ارزروم تسليم او را از وليعهد ايران خواست و عباس ميرزا به ملاحظه حفظ دوستى و جلوگيرى از جنگ وى را تحويل داد ولى حافظ محمد پاشا ، حاكم ارز روم ، بر خلاف قولش صادق بيگ را به قتل رسانيد همين امر موجب شد كه فتحعلى شاه در صدد گوشمالى آنان برآيد . « 1 » فرمان حمله به سپاه ترك در اواخر سال 1236 ه . ق صادر شد و عباس ميرزا از راه خوى و ماكو متوجه بايزيد و ارزروم ( ارزنة الروم ) شد و در نبرد با لشكر عثمانى پيروز گرديد . « 2 » نايب‌السلطنه در اين جنگ كه منجر به پيشرويهاى مهمى از سوى ايرانيان و فتح شهرها و روستاهاى بايزيد ، الشكرد ، ديادين ، ملازگرد ، بدليس ، ميژه ، اخلاط ، عادلجواز و ارجيش شد ، همانند يك‌تن از آحاد لشكر بود و در خوردن و نوشيدن و پوشيدن بر هيچ‌كس فزونى نجست . « 3 » پس از فتوحات پىدرپى سپاه وليعهد ايران و شكست عثمانىها در اوايل سال 1237 ه . ق مذاكراتى در خصوص صلح بين نمايندگان دو دولت در تهران و ارزروم آغاز شد و عهدنامه‌اى بين ايران و عثمانى نوشته شد و به امضاى نمايندگان رسيد . « 4 »

--> خان اعتماد السلطنه : تاريخ منتظم ناصرى 3 / 1510 - 1516 ( 1 ) - على اصغر شميم : پيشين / 117 - 119 ؛ عليقلى ميرزا اعتضاد السلطنه : پيشين / 358 ( 2 ) محمد تقى لسان الملك سپهر : پيشين 1 / 325 - 327 ( 3 ) - همان 1 / 329 ( 4 ) - همان 1 / 344 ؛ عليقلى ميرزا اعتضاد السلطنه : پيشين / 367