غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
349
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
به عبور از مرز كرده بود ، بازگردند . « 1 » عباس ميرزا نيروى خود را براى جنگ به سه دسته تقسيم كرد و فرماندهى قسمت مركزى را خود برعهده گرفت « 2 » پس از سه روز درگيرى سى سيانف به طرف ايروان تاخت اما والى آنجا از انجام قولى كه داده بود شانه خالى كرد ، اين شخص مرد ثابت قدمى نبود و همواره جانب قوىتر را مىگرفت به همين دليل جانب وليعهد را گرفت . سردار روس از پيمانشكنى او سخت برآشفت و در بامداد ششم ربيع الثانى 1219 ه . ق قواى شاه را در اردوگاه خود غافلگير كرد و لشكر ايران نتوانست در مقابل حمله شديد پياده نظام منظم روس مقاومت كند . در نتيجه روسها ايروان را گرفتند . « 3 » عباس ميرزا گزارش آن را به نزد فتحعلى شاه فرستاد و شاه كه در اين هنگام در چمن سلطانيه بود به اردوگاه عباس ميرزا پيوست و در نبرد با روسها تلفات زيادى بر آنها وارد كردند . « 4 » جنگ بين ايران و روس در دوره نخست در اثر عواملى همچون عدم پشتيبانى مركز از سپاه ايران و انعقاد معاهده صلح بين انگليس و روسيه منجر به شكست ايران شد « 5 » و سرانجام با معاهده گلستان در سال 1228 ه . ق خاتمه يافت . « 6 » به موجب اين قرارداد دولت ايران موظف شد كه از ولايات قراباغ ، گنجه ، شكى ، قبه ، دربند ، بادكوبه ، قسمتى از طالش ، تمامى داغستان ، آچوقياش ، كورنه ، منگريل و انجاز به كلى صرف نظر كند و آنها را به روسيه واگذار نمايد ، همچنين دولت ايران از داشتن كشتى جنگى در درياى خزر محروم گرديد . « 7 »
--> ( 1 ) - گرانت واتسن : تاريخ ايران / 140 ( 2 ) - محمد تقى لسان الملك سپهر : پيشين / 141 ( 3 ) - گرانت واتسن : پيشين / 141 ؛ عليقلى ميرزا اعتضاد السلطنه : پيشين / 308 - 309 ( 4 ) - عليقلى ميرزا اعتضاد السلطنه : پيشين / 309 - 310 ( 5 ) - پيتر آورى : تاريخ معاصر ايران 1 / 56 - 57 ( 6 ) - محمد تقى لسان الملك سپهر : پيشين 1 / 240 ( 7 ) - همان 1 / 240 - 241 ؛ محمد حسن