بنابراين شاه ، سوندوگ بيگ قورچىباشى افشار را مأمور كرد پسرش محمد ميرزا را به‌عنوان حاكم به هرات برد و اسماعيل ميرزا را به قزوين بياورد . « 1 » سوندوگ بيگ بدون از دست دادن وقت اسماعيل ميرزا را از طريق طبس و يزد به ساوه برد و در آنجا به دستور شاه او را به معصوم بيگ صفوى تحويل داد . « 2 » معصوم بيگ او را با خود به قلعه قهقهه ، محل اختفاى جواهرات سلطنتى در منطقه غرب اردبيل ، برد . هم‌زمان با دستگيرى اسماعيل ميرزا ، عليه طرفداران وى در دربار اقدامات سختى صورت گرفت و تعداد زيادى از آنها اعدام و برخى كور يا زندانى شدند . « 3 » از اين تاريخ كه اسماعيل ميرزا 21 سال داشت مدت نوزده سال و شش ماه و بيست و يك روز در شرايطى سخت در قلعه قهقهه به حيات خود ادامه داد . « 4 » منابع فارسى مطلب زيادى درباره زندگى وى در قلعه مزبور ننوشته‌اند . فرماندهان قلعه كه بنا به دستور شاه بايد از او به شدت مراقبت مىكردند هر دو سال يك‌بار عوض مىشدند « 5 » و شاه دستور اكيد داده بود كه از ارتباط وى با ديگران جلوگيرى شود . « 6 » بنا به گفته بدليسى وى مدتى در زنجير كشيده شد « 7 » اما بعدها از هواى آزاد نيز مىتوانست استفاده كند و از كسانى كه از كنار قلعه مىگذشتند از اخبار آگاهى مىيافت . « 8 » مهمترين چيزىك اسماعيل خود را با آن تسكين مىداد استعمال مواد افيونى ترياك و حشيش بود كه هرچه با گذشت زمان از تأثير آن كاسته مىشد ، وى ناگزير بر مقدار آن مىافزود به‌گونه‌اى كه سرانجام روزانه 47 درهم فلونيا ، معجونى مركب از ترياك و

--> ( 1 ) - ميرزا بيگ جنابدى : روضة الصفوية / 545 ( 2 ) - همان / 546 ( 3 ) - والتر هينتس : پيشين / 216 - 217 ( 4 ) - اسكندر بيگ منشى : پيشين 1 / 216 ( 5 ) - همان 1 / 306 ( 6 ) - ميرزا بيگ جنابدى : پيشين / 546 - 547 ( 7 ) - والتر هينتس : پيشين / 40 ( 8 ) - همان / 40 - 41