حشيش و ساير مخدرات ، مصرف مىكرد كه اين مقدار براى از بين بردن فورى يك انسان سالم كافى است . بدين‌ترتيب وى سال‌هاى طولانى را در حالتى از يأس و نوميدى و سرمستى از مواد افيونى سپرى كرد . « 1 » در حالى كه در همين ايام قزلباشان به رهايى وى اميد داشتند و طرفدارى خود را از او در برخى مسايل نشان مىدادند . به تدريج در قزوين قزلباش‌ها به دو دسته تقسيم شدند برخى از اميران از جمله گرجىها و استاجلوها مخالف اسماعيل ميرزا و امراى روملو و شاملو و برخى ديگر جانب اسماعيل ميرزا را گرفتند « 2 » امراى قزلباش از هنگام بيمارى شديد شاه‌طهماسب در سال 982 ه . ق تكاپوى خود را براى بر تخت نشاندن شاهزاده مورد نظر خود آغاز كردند . « 3 » با فوت شاه‌طهماسب در نيمه صفر 984 ه . ق « 4 » جدال بر سر جانشينى به اوج خود رسيد . اولين فرزند شاه يعنى سلطان محمد ميرزا به علت ضعف بينايى شانسى براى حكومت نداشت . اما حيدر ميرزا كه در اين هنگام حدود 22 سال داشت و به شدت مورد علاقه شاه بود و در چند سال اخير بيشتر امور به دست او مىچرخيد « 5 » به هنگام مرگ شاه با مادر بر بالين شاه حضور داشت « 6 » و خود را جانشين شاه و مورد حمايت استاجلوها ، كه اكثر امور را در دست داشتند ، مىدانست . « 7 » عدم تصريح شاه‌طهماسب به اينكه چه كسى بايد جانشين او باشد به بحران انجاميد . قورچيان روملو ، افشار ، قاجار ، بيات و ورساق كه از مخالفان حيدر ميرزا و در روز مرگ شاه نگهبان دولتخانه شاهى بودند ، درها را بستند و خبر مرگ شاه را

--> ( 1 ) - همان / 41 - 42 ( 2 ) - همان / 42 - 43 ( 3 ) - حسن بيگ روملو : احسن التواريخ / 592 ( 4 ) - همان / 600 ( 5 ) - اسكندر بيگ منشى : پيشين 1 / 216 - 217 ( 6 ) - حسن بيگ روملو : پيشين / 601 ( 7 ) - همان‌جا ؛ اسكندر بيگ منشى : پيشين / 216