غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
119
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
تنكابنى و پدر محمد ولى خان سپهسالار ( 1264 - 1345 ه . ق ) از رجال عهد قاجار . او از خاندان خلعتبرىهاى تنكابن است كه از حدود اواخر عهد كريم خان زند ( 1163 - 1193 ه . ق ) بر منطقه تنكابن و اطراف آن حكومت داشتهاند . ولى خان پدر حبيب اللّه خان يكى از فرماندهان سپاه محمد شاه قاجار در لشكركشى به هرات در سال 1253 ه . ق بود . او كه از خود رشادتها و شايستگىهايى نشان داد در همين جنگ كشته شد « 1 » و منصب وى به پسر بزرگش حبيب اللّه خان واگذار شد . « 2 » حبيب اللّه خان همچون پدرش حكومت محال ثلاث ( تنكابن ، كجور و كلاردشت ) را به دست آورد . او توانست خود را بيشتر به دربار قاجارى نزديك كند و با استفاده از نفوذ خود املاك و اراضى بيشترى را به تملك درآورد به طورى كه اين خاندان در زمان او به يكى از بزرگترين ملاكين منطقه تبديل شدند . در سال 1280 ه . ق حبيب اللّه خان به درجه سرتيپى رسيد و در سال بعد يكى از فرماندهان لشكرى بود كه براى سركوبى طوايف تراكمه يموت كوكلان راهى استرآباد شد ، اين لشكركشى با موفقيت همراه بود . « 3 » چند سال بعد در 1286 ه . ق به حبيب اللّه خان لقب ساعد الدوله اعطاء شد « 4 » و در سال 1298 ه . ق حكومت استرآباد به او واگذار شد و مدت پنج سال در اين منطقه بود . در سال 1303 ه . ق به اشاره روسها معزول شد و سهام الدوله شادلو بجنوردى حاكم آنجا شد . « 5 » يكى از عمدهترين كارهاى ساعد الدوله سركوب شورش سيد عالمگير در كلاردشت بود . در سال 1308 ه . ق فردى به نام سيد محمد يا به گفته اعتماد
--> ( 1 ) - محمد تقى لسان الملك سپهر : ناسخ التواريخ 2 / 717 ( 2 ) - همان 2 / 721 ( 3 ) - مرآة البلدان / 1465 . ( 4 ) - محمد حسن خان اعتماد السلطنه : تاريخ منتظم ناصرى 3 / 1907 ( 5 ) - همو : روزنامه خاطرات / 436