غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

120

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

السلطنه سيد باقر ، از اهالى صحنه كرمانشاه به كلاردشت مازندران آمد و خود را به فرقه على اللهى منتسب كرد . او خيلى زود طرفدارانى در ميان اهالى بومى و كردان خواجه‌وندى به دست آورد ، اين زمانى بود كه بيشتر نواحى ايران در مخالفت با امتياز توتون و تنباكو ملتهب بود . در منطقه كلاردشت هم اهالى ، كه به علت ظلم خوانين منطقه از وضعيت ناراحت بودند ، به اين سيد پيوستند و عليه عمال حكومتى شورش كردند . آنها تعدادى از وابستگان به دربار ؛ از جمله سبحان قلى خواجه‌وند را به قتل رساندند . هنگامى كه اين خبر به تهران رسيد ، ساعد الدوله با لشكرى مأمور سركوب شورش شد . ساعد الدوله در مرزن‌آباد ، از روستاهاى كلاردشت ، از سيد تقاضا كرد خود را تسليم نمايد اما او امتناع كرد . در جنگى كه بين طرفين رخ داد ، سيد شكست خورد و دستگير گرديد و يارانش كشته و متوارى شدند . « 1 » در سال 1309 ه . ق حبيب اللّه خان و لشكرش در اين منطقه كشتار وسيعى از مخالفان صورت دادند ؛ به‌طورى كه ساعد الدوله خودش اقرار كرد : « هزار نفر كشته‌ام . . . و خيلى هم از اين فقره مفتخر بود . » « 2 » ساعد الدوله پس از پيروزى در اين جنگ با سروصداى زياد به همراه اسرايى كه داشت وارد تهران شد و ناصر الدّين شاه كه از شر فتنه بزرگى خلاصى يافته بود ، درجه امير تومانى يا سردارى را به ساعد الدوله اعطا كرد . « 3 » در سال 1310 ه . ق حكومت منطقه اراك ( عراق ) به او واگذار شد « 4 » ولى يك سال بعد در 24 شوال 1311 ه . ق استعفاى خود را از حكومت اين منطقه تقديم شاه كرد و عماد الدوله جانشين او

--> ( 1 ) - منوچهر ستوده : از آستارا تا استرآباد 3 / 501 - 503 . ( 2 ) - محمد حسن خان اعتماد السلطنه : پيشين / 778 ( 3 ) - روانس فووريه : سه سال در دربار ايران / 319 ( 4 ) - محمد حسن خان اعتماد السلطنه : روزنامه خاطرات / 862