پرويز اذكائى
74
فهرست ما قبل الفهرست ( آثار ايرانى پيش از اسلام ) ( فارسي )
دهمان ، آفرينگان فرورتيگان ، آفرينگان گاتها ) از مقولهء اذكار باشند . ( 1 ) . دينكرد ، كه پيشتر ( I ، 1 ) ياد شد ، بخش دوم « كتاب پنجم » و بهر منثريك « كتاب هشتم » و خلاصهء سه نسك گاسانى در « كتاب نهم » كه عبارتند از تفسيرهاى « سووتكر » ورشتر منثر ، بگ ( - نمازها ) متضمّن ادعيهء عبادى باشند . ( 2 ) . نام استايشنيه ( ح 260 ك ) خرده رسالهاى دربارهء اسم جلاله ( - اهورامزدا ) يا به اصطلاح « الاسماء الحسنى » ؛ و خرده رسالهء « نماز هرمزد » ( ح 340 ك ) هم از اين مقوله باشد . ( 3 ) . آفرين ( هاى ) ششگاهنبار ( ح 1370 ك ) ، هفت امشاسپند - كه همان « آفرين دهمان » باشد ( ح 700 ك ) ، ارتافروش ( ح 530 ك ) ، گاهانبار جشنيه ( ح 200 ك ) ، آفرين وژرگان ( ح 200 ك ) ، آفرين ميزد ( ح 450 ك ) و جز اينها كه با ساير « آفرين » ها و روايات اختلاط پيدا كردهاند . ( 4 ) . ستايش سيروژك ( - توصيف سى روز ماه ) كه اسپاسداريه هم خوانده شود ( ح 5260 ك ) چون هريك از روزهاى ماه را ايزدى مينوى به نام وابسته است ، عبادات هريك در روز ويژهاش كمابيش در متون اوستايى ؛ و طىّ دو رسالهء « سيروزهء » بزرگ و كوچك هم در « خرده اوستا » يادشده ، نيز در « ماتيگان سى يزدان » پهلوى III ) ، 2 ) ، « ماتيگان سى روزه » پهلوى و قطعهء « حقيقت روزها » جزو اندرزهاى آذر پاد مهر اسپندان اعمال ايّام سى روز ماه ياد گرديده است « 1 » . ( 5 ) . استايش درون ( ح 560 ك ) ، ذكرى كه هنگام تبرّك نان مقدّس « درون » به كار آيد ، فلذا متضمّن ستايش اهورا مزدا و امشاسپندان ، هفت آسمان و هفت كشور ، آتشها و چيزهاى مقدّس ، شاهان و شاهزادگان ، صدر اعظم ( ربافرماتار ) و اندرژپت و هزارپت ، سپاهپتهاى شرق و غرب و شمال و جنوب ، ميهمان و ميزبان خانه . . . ( الخ ) . ( 6 ) . پتيت ( ها ) يا « توبهنامه » ها هم بمانند « آفرين » ها ، چنانكه گذشت ( I ، 4 ) متضمّن ادعيه و اذكار باشند ، از جمله « پتيت آتورپاد مهر اسپندان » كه خود يك اندرزنامه هم بشمار مىرود . ( 7 ) . اشيرواد ( ح 460 - 590 ك ) دعاى ازدواج باشد .
--> ( 1 ) . خرده اوستا ( پورداوود ) ، ص 185 - 203 . Grundriss der Iran . phi . , 2 pp . 110 - 111 , 116 . /