و شناسانده است « 1 » . پس از او ، « جهانگير تاواديا » پارسى هندى در كتاب « زبان و ادبيات پهلوى » ( فارسى ميانه ) - ترجمهء دكتر سيف الدّين نجم‌آبادى ( دانشگاه تهران ، 1348 ) به درستى معلوم نيست كه همان روش مرحوم « وست » را دنبال كرده يا نه ؛ زيرا از آن نظم و نسق علمى و انسجام منطقى مقرون با دقّت محقّقانهء « وست » ، در اين كتاب بىدروپيكر « تاواديا » اثرى مشاهده نمىشود . وى با آن دانش ژرف و استادى كه در پهلوى دانى داشت ، اگر اندكى روشمندى علمى در تدوين كتاب به كار آورده بود ، اثرى به كمال و بىمثال بر جاى مىگذاشت . اينك بايد گفت كه كتاب مختصر اما مفيد استادان فروتن و بىادعاى خودمان ، خانم دكتر ژاله آموزگار و آقاى دكتر احمد تفضّلى به عنوان « زبان پهلوى » - ادبيات و دستور آن ( تهران ، 1373 ) در تبويب « آثار فارسى ميانه » ( ص 9 - 34 ) عجالة يك رده‌بندى موضوعى انديشيده و كمابيش مقبول عرضه نموده است . به‌علاوه ، ما از طرح‌هاى عادى مبتنى بر بىرنگ « وست » در كتابهاى « مقدّمهء فقه اللغهء ايرانى » تأليف : اى . ام . ارانسكى ، ترجمهء شادروان كريم كشاورز ( تهران ، 1358 ) ، فصل « ادبيات فارسى ميانه » - نوشتهء اوتاكار كليما ( در ) تاريخ ادبيات ايران ، تأليف : يان ريپكا « 2 » ، ترجمهء دكتر عيسى شهابى ( تهران ، 1354 ) و جز اين‌ها نيز بهره برده‌ايم . اما پيشتر ، اسامى چند تن از شارحان و مفسران مذكور در كتب زند و ساير نامه‌هاى دينى پهلوى - كه ظاهرا در اواخر عهد ساسانى مىزيسته‌اند - ياد مىگردد : ابهرگ ، ماه گشنسب ، گوگشنسب ، كى آذر بوزيد ، سوشيانس ، روشن ، آذر هرمزد ، آذر فرنبغ نرسه ، ميذوگماه ، فرخ ، افروغ ، آزاد مرد « 3 » . I . اعتقادات ( عامّ ) : بايد دانست كه از جملهء متون اوستا ، خصوصا نسك دوم ( - و هيشت منثر ) و نسك چهاردهم ( - بغان‌يشت ) متضمّن اعتقادات زردشتى بوده است . ( 1 ) . دينكرد ( - امور دينى / دين‌نامه ) كه يك دانشنامهء دينى ، بزرگترين تفسير اوستاى ساسانى و يك مجموعهء موسّع اطلاعات راجع به عقايد و تعاليم ، آداب و سنن ،

--> ( 1 ) . Grundriss der Iranisehen Philologie , b . II , pp . 90 - 122 . ( 2 ) . History of Iranian Literature , Dordrecht - Holland , 1968 , pp . 25 - 65 . ( 3 ) . ايران در زمان ساسانيان ( كريستن‌سن ) ، ص 73 - 74 .