كه سند و حواله‌نويسى بر روى الواح ميخى بيش از پيش معمول شد ، كلمات آرامى هم وارد زبان اكدى گرديد ؛ و چون عبارات آرامى غالبا در متون حقوقى متأخّر بابلى به كار آمده ، مراجعات به متون « اسناد چرمى » مزبور افزايش يافته است . شمارى از پوست نبشته‌هاى بابلى كه بر كناره‌هاى آنها سجع مهرها به خط آرامى است ، بعضا پيداست كه از اين شهر به آن شهر رفته است « 1 » . خود داريوش ( يكم ) هخامنشى رسما در كتيبهء بيستون ( بند 70 / ستون 4 ، س 88 - 92 ) گويد كه به‌علاوه من اين نويكنده را به « آريايى » بر روى لوحه‌هاى گلين ( Pavast ) و بر روى چرم ( carma ) نوشتم ، كه رولاند كنت و ديگر زبان‌شناسان كلمهء « په وست » ( - لوح گلين ) را همان واژهء « پوست » در فارسى ميانه ؛ و كلمهء « سرمه » را نيز همان واژهء « چرم » در فارسى نوين دانسته‌اند كه در اوستا به‌صورت « چره‌من » مذكور است « 2 » . گروهى از دانشمندان در توجيه كلمهء « آريايى » مذكور در بند ( 70 ) مزبور ، چنان‌كه پيشتر هم اشارت رفت ، بر اين اعتقادند كه موضوع متداول شدن خطّ ميخى ايرانى مطرح نيست ، بلكه مسألهء استفاده از الفباى آرامى براى تنظيم اسناد به زبان ايرانى مورد توجّه است ، بدينكه اگر تا آن تاريخ اسناد رسمى بر خلاف كتيبه‌هاى خطّ ميخى - كه بر روى سنگ يا بر روى سفال كنده و نقش مىشد - اينك ازآن‌پس بر روى پوست و پاپيروس هم نوشته آمد . ازاين‌رو ، برخى شيوع آرامى را براثر كارهاى ادارى داريوش يكم دانسته‌اند ، كه جانشينان وى آنها را ادامه دادند . ليكن چنان‌كه مكرّر گذشت ، كاربرد زبان آرامى در امپراتورىهاى آشور و ماد هم از ديرباز رايج بوده است . در بابل عصر جديد هم تنها مقدار اندكى از قوانين ويژهء خط ميخى ضبط شد ، حتى در ادارات معابد هم آرامى كاربرد يافت « 3 » . بارى ، چرم و پوست نبشته‌هاى منسوب به عهد هخامنشى ، برحسب مكان بازيافت آنها از دو گنجينه‌اند : يكم خزانهء تخت‌جمشيد كه مملوّ از الواح گلين ، مهرهاى

--> ( 1 ) . The Cambridge history of Iran , vol . 2 , pp . 700 , 702 - 703 ( 2 ) . ايران در دوران نخستين پادشاهان هخامنشى Old Persian , pp . 130 , 132 , 184 , 196 . / ( داندامايف ) ، ص 48 . ( 3 ) . Henning Memorial volume , p . 99 - 100 / The Cambridge History of Iran ايران در دوران نخستين پادشاهان هخامنشى ، ص 50 - 51 / v . 2 , pp . 698 , 700 , 701 , 703 .