خاور بر فراز تپهء « كوهك » كه اكنون تپهء « چوپان‌آتا » نام دارد ، رصدخانه‌اى بنياد نهاد . خواند مير آغاز ساختمان آن را در 824 و مير خواند در 825 و نويسندگان اروپايى در 832 نوشته‌اند ، ولى 823 كه عبد الرزاق سمرقندى در مطلع السعدين گفته است به نظر بهتر و درست‌تر مىآيد . طرح و نقشهء رصدخانه را غياث الدّين جمشيد فراهم آورد و پس از تصويب الغ بيك آنچه مربوط به ساختمان بود به وسيلهء اسماعيل نامى انجام مىگرفت و آنچه از مقولهء آلات رصد محسوب مىشد ، بناى رصد سه مرتبه يا سه آشيانه داشت كه متدرجا باكمال دقت علمى و استوارى از نظر معمارى بالا مىرفت و در تاريخى كه غياث الدّين به پدر خويش نامه مىنوشته و آن بعد از 824 است كه عماد نظامى مشهدى شرح تجنيس حساب خود را در آن سال تأليف كرده است . مقدار پانصد تومان كه دست‌كم با پانصد هزار ريال سيم برابرى مىكرده است در آن مصالح به كار رفته و هنوز به جايى نرسيده بود . غياث الدّين در همين اثنا از كار رصد شخصى نيز فراغت نداشت و زيج تسهيلات خود را در سمرقند تدوين مىكرد ، چه در آنجا به رصد الغ بيك هم اشاره دارد و در جايى از آن مىگويد : « اگر عمر وفا كند و دولت پادشاه جهان ياور گردد ، رصد باقى كواكب بكنيم و بر آن زيجى وضع مىكنيم ان‌شاءاللّه تعالى » . چنان‌كه ركن الدّين پسر شرف آملى از معاصران غياث الدّين در ديباچهء زيج جامع سعيدى مىگويد : رصد تازه در سال 830 آغاز گشت و در ابتداى عمل به گفتار خود غياث و اقرار الغ بيك در ديباچهء زيج جديد سلطانى يا گوركانى سرپرستى و ادارهء رصدخانه و دستيارى ميرزا در كار استخراج ، با غياث الدّين بوده است و ديگرى با وى در اين افتخار شركت نداشت . همين موضوع آتش حسد را در دل فضلاى بىفضيلت برافروخته عاقبت داغ جوانمرگى غياث را بر دل ياران او گذاشت . چنان‌كه از سياق‌نامهء وى به پدرش معلوم مىشود