خانواده انجام مىگرفت - و آيينهاى مختلف پيش و پس از آن ( امروزه ، اين آيينها از چهارشنبه سورى آغاز و به سيزده‌بدر ختم مىگردد ) ، جملگى تعابيرى از مفاهيم گاه‌شمارى در خود دارند . گزارشهايى از بعضى آيينهايى كه قبل يا بعد از نوروز انجام مىشده ، وجود دارد كه امروزه برگزار نمىشوند . انجوى شيرازى ، از مراسمى پنجاه روز پيش از نوروز و ميرشكرايى از مراسمى چهل روز پس از بهار به نام « چهلم بهار » گزارش داده‌اند . امروزه در شب آغاز زمستان ( يلدا ) آيينى برگزار مىشود كه شب چله نام دارد . دربارهء ورود خورشيد به بعضى از صورتهاى فلكى منطقة البروج نيز ، بجز عقايد و آراى احكام نجومى ، عقايد خاصى وجود دارد . به نوشتهء شاردن ، به عقيدهء مردم كاشان ، تعداد عقربهاى اين شهر هنگامى كه خورشيد وارد برج عقرب مىشود ، به نحو چشمگيرى افزوده مىشود . بجز نوروز ، كه سابقهء برگزارى آن به پيش از ورود اسلام به ايران باز مىگردد ، سابقهء برگزارى بعضى آيينها و جشنهاى ديگرى كه امروزه بين اقوام يا مذاهب مختلف در ايران رايج است ، نيز به پيش از اسلام بازمىگردد . « 1 » سالنامه‌هاى مشهور تقويم در اصطلاح اخترشناسان چنان‌كه اشاره شد عبارت است از تعيين مواضع سيارات ، كه هر لحظه در راستاى منطقة البروج جابجا گشته و تغيير مكان مىدهند ، زيرا هر سيّاره حركتى ويژه دارد ، ابتداى طول آنها از مبدأ نقطه حمل و انتهاى آن درجه آخر برج حوت در مدار منطقة البروج است . استخراج تقاويم كواكب و مقدار حركات آنها در بروج و تعيين ابعاد آنها

--> ( 1 ) . برگرفته به اختصار از دانشنامه جهان اسلام ، ج 7 ، ص 857 ، ماده تقويم .