از يكديگر و بيان اتصالات و اقترانات و طول و عرض آنها با رصد و ابزار و آلات مخصوص به دست مىآيد لذا نيازمند به رصدخانه است تا بتوان حركات آنها را در كتابى به نام زيج ( - زيگ فارسى ) ثبت نمود ، زيج همان گونه كه اشاره شد برخاسته از رصدگاه و شامل جداول حركات سيارات ، ثوابت ، لگاريتم ، سينوس‌ها ، تانژانت‌ها و . . . مىباشد . كه مستخرج به آن نياز دارد ، و نتيجه‌اى كه از زيج به دست آيد به اضافه محاسبات تعديلات در دفتر تقاويم قرار مىگيرد و به نام « تقويم » ، « سالنامه » ، « گاهنامه » و . . . نامگذارى مىشود . برخى از تقويم‌هايى كه اهل‌قلم از جمله آقا بزرگ تهرانى به نگارش آورده عبارت‌اند از : 1 . « تقويم علايى » تأليف خواجه نصير الدّين طوسى ( م 672 ق ) است كه به نام علاء الدّين از فرمانروايان اسماعيليه به نگارش آورد . 2 . « تقويم شرعى » ، ترتيب يافته از جداول اختيارات ، و تعيين سعد و نحس و خير و شر تأليف سيد امير محمد صالح خاتون‌آبادى ( م 1126 ق ) وى اين تقويم را از كتاب كبيرش موسوم به « تقويم المؤمنين » استخراج نمود . « 1 » 3 . تقويم محسنين در معرفت ساعات ، ماهها و سالها تأليف محدث و فيلسوف مشهور ملا محسن فيض كاشانى ( م 1091 ) موسوم به « احسن التقويم » . 4 . « تقويم معرفت » تأليف سيد احمد موسوى مشهور به سيد آقا شوشترى ساكن نجف اشرف كه در سال ( 1309 ) تأليف يافت . 5 . « تقويم فارسى » تأليف ميرزا عبد الغفار نجم الدوله ( م 1326 ق ) براى سال 1289 ش / 1328 ه ق . تقاويمى كه از نجم الدوله به چاپ رسيده است از

--> ( 1 ) . گفتنى است وى از دامادهاى دختر مجلسى دوم است كه كتاب استبصار را به اشارهء مجلسى شرح كرد و شرح كافى مرحوم مجلسى را نيز كامل نمود و كتاب حدائق المقرّبين را تأليف كرد و تاريخ وفات او در اعيان الشيعة ، ج 9 ، ص 371 ، 1116 ق مىباشد .