على زمانى قمشه اى
480
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
مىاندر مجلس آصف ؟ ؟ ؟ جهان را ساز نوروزى سعدى نيز از اين گاهشمارى ياد كرده است : هزار سال جلالى بقاى عمر ؟ ؟ ؟ آنهمه ارديبهشت و فروردين در ميان ديگر انواع گاهشماريها اشارات بسيار محدودى نيز به گاهشمارى دوازده حيوانى وجود دارد ؛ از جمله ، ابو نصر فراهى ، در منظومهء تعليمى نصاب الصبيان نامهاى دورهء سالهاى دوازده حيوانى را به تركى و فارسى برشمرده است . 13 ) گاهشمارى و فرهنگ . نخستين تداخل گاهشمارى و اركان وابسته به آن با فرهنگ ، موضوع اختيارات ، يعنى تعيين سعد و نحس روزها و كلا احكام نجوم است كه حتى امروزه نيز در تقويمهايى كه با عنوان تقويم نجومى يا تقويم رقومى منتشر مىشود ، مسائل مختلف احكام نجوم درج مىگردد . علاوه بر اين ، گاهشمارى در شئون مختلف زندگى مردم راه يافته است و مردم رويكردهاى گوناگونى به كاربردهاى كشاورزى و آيينى و مذهبى و غير مذهبى در گاهشماريهاى شمسى و قمرى داشتهاند . اين رويكردها شامل موضوعات مختلفى بوده است ، از جمله توجه به موقعيت چند روز خاص ( بعضى روزهاى مشخص در هر ماه و سال شامل جشنها و عزاداريها ) و نيز موقعيت چند موضع مختلف در هر سال ( چون آغاز و پايان فصول ، روزهاى باقيمانده يا گذشته از يك موقعيت نجومى خاص ) . از ديد كاركردگرايانه ، گاهشماريهاى مورد استفادهء مردم را مىتوان به چهار دسته تقسيم كرد : گاهشماريهاى كشاورزى ، دامدارى ، جشنها و عزاداريها . در هريك از اين دستهبنديها نيز آنچه اهميت دارد ، آيينها و شعائرى است كه هركدام در موقع معيّن خود بايد برگزار شوند . بنابراين ، كاربرد گاهشمارى در عقايد و باورهاى مردم ، علاوه بر مثلها و داستانها و خرافهها ، در آيينها و شعائرى