على زمانى قمشه اى
475
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
جمله تقريبا در تمام زيجهاى اسلامى ، استفاده از محاسبهء روزهاى بين التاريخين بوده است و تقريبا در تمامى زيجها و كتابهاى مربوط به گاهشمارى ، جدولى به نام طيلسان براى اين بين التاريخينها وجود دارد . امّا در محاسبات دورهء معاصر براى تبديل گاهشماريها به يكديگر ، مهمترين عوامل ، استفاده از تعاريف حتى المقدور دقيق از طول متوسط سال و نيز اطلاع از آرايهء كبيسههاى گاهشماريهاى مختلف مىباشد . رقم پايه براى محاسبهء طول متوسط سال شمسى در اين محاسبات ، عدد نيوكم ، ستارهشناس امريكايى ( متوفى 1909 ) است . روشهاى مختلف با استفاده از اعداد اينچنينى براى تبديل يا تطبيق گاهشماريها را عموما مىتوان به سه دستهء معادلهاى ، محاسبهاى و جدولى تقسيم كرد . علاوه بر اين ، انبوهى از لوحهاى فشرده ، نرمافزارها و پايگاههاى اطلاعرسانى وجود دارد كه محاسبات رايانهاى لازم براى تبديل گاهشماريها را به صورت خودكار انجام مىدهند . در روش معادلهاى ، ضرايب و اعداد مورد نظر ، از جمله طول متوسط سال در انواع گاهشماريها ، در قالب اصول مشخص رياضى و بر پايهء توابع رايانهاى ، امكان آن را خواهند داد كه برنامههاى لازم براى تبديل انواع گاهشماريها تهيه شود . در روش محاسبهاى دادههاى لازم براى تبديل گاهشماريها بهگونهاى در دسترس قرار مىگيرند كه تنها با استفاده از چهار عمل اصلى ، تاريخها تبديل شوند . در روش جدولى ، مهمترين اركان گاهشماريهاى مختلف در كنار هم در جدولهايى با تقسيمبندىهاى متفاوت سالانه ، ماهانه يا حتى روزانه ذكر