على زمانى قمشه اى
448
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
بود . همچنين روز اوّل ماه مارس ، به عنوان روز آغاز سال انتخاب شد . مهمترين موضوع در بررسى گاهشمارى مالى ، در دورهء رواج آن در امپراتورى عثمانى ، استفاده از يك مبدأ ( هجرت پيامبر اكرم ) در دوگونه گاهشمارى شمسى و قمرى است . اين پديده منحصربهفرد نيست و دستكم در گاهشمارى هجرى شمسى ايران نيز به عنوان مبدأ استفاده مىشود ، امّا نكتهء مهم در اينجا ، لزوم برابر بودن شمارهء سالها در گاهشمارى مالى با گاهشمارى قمرى بود . درصورتىكه بين اين دو تاريخ اختلاف به وجود مىآمد ( به علت اختلاف طول سالهاى شمسى و قمرى ، روى دادن اين اتفاق در هر 33 سال به ميزان يك سال اجتنابناپذير است ) ، معلوم نبود كه بودجهء در نظر گرفته شده ، اعم از هزينهها و درآمدها ، متعلق به كداميك از تاريخهاى دوگانه بود . همچنين ، اگر تلفيق مناسبى از اين دو گاهشمارى پديد نمىآمد ، كه بنا بر آن پرداخت علوفه براساس گاهشمارى هجرى قمرى پرداخت شود و درآمدها ( وصول ماليات ) از طريق سال شمسى حاصل شود و از يكى از دو گاهشمارى به تنهايى استفاده مىشد ، در آن صورت براى 33 سال ، 32 بودجه تعيين مىگشت . براى جلوگيرى از بروز چنين تشتتى ، قرار شد كه در هر دورهء 33 ساله ، در زمانى كه قاعدتا بايد شمارهء سالهاى قمرى يك سال از سالهاى شمسى جلو بيفتد ، يك سال از تعداد سالهاى قمرى حذف شود تا بدينترتيب تعداد سالها در هر دو گاهشمارى برابر گردد . اين سال حذفى « صويش / صوهش » خوانده مىشد كه معناى لغوى آن سكته و ادغام و حذف بود . دربارهء چگونگى اعمال صويش و دورههايى كه اعمال آن در حكومت عثمانى رواج داشته ، بررسيهاى فراوانى شده است . موضوع ديگرى كه شايان بررسى بيشتر است ، نقش اين صويشها در اوضاع مالى عثمانى است . با توجه به