على زمانى قمشه اى

449

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

اينكه اختلاف طول سال قمرى با شمسى در يك دورهء 33 ساله جمع مىشد تا به يك سال بالغ و در نهايت موجب حذف يك سال ( صويش ) شود ، به‌طور معمول ، هر سال شمسى با دو سال قمرى مقارن مىشد اما در موعد اجراى صويش ، يك سال شمسى با سه سال قمرى ( چهار يا پنج روز از سال اول ، تمامى سال دوم و پنج يا شش روز از سال سوم ) مقارن مىگشت . در اين صورت ، در سالى كه تمامى روزهاى آن در سال شمسى قرار مىگرفت ، يك‌بار ماليات جمع‌آورى مىشد و به مصرف هزينه‌ها مىرسيد امّا در سال سوم ، موعد پرداخت هزينه‌ها زمانى بود كه هنوز مالياتى جمع‌آورى نشده بود ؛ بنابراين ، عملا پولى براى پرداخت هزينه‌ها وجود نداشت . با اين وضع پرداخت علوفه به تعويق مىافتاد و اين خود اعتراض حقوق بگيران را در پى داشت . صويشها از 1087 تا 1255 هجرى قمرى ( فاصلهء اجراى نخستين و آخرين صويش ) به‌طور منظم اعمال مىشدند . اونات جدول تطبيقى اجراى اين صويشها را با سالهاى ميلادى و هجرى قمرى معادل آنها به دست داده و بابينگر اين جدول را تا 1332 هجرى قمرى بسط داده ، با غفلت از اينكه پس از 1255 ديگرى صويشى اجرا نمىشده است . از اوايل قرن هجدهم تا قرن نوزدهم ميلادى و پس از تنظيمات و نيز رواج انديشهء نزديكى به غرب ، كه بعد از دورهء تنظيمات و بويژه پس از روى كار آمدن تركهاى جوان در تركيه پاگرفت ، در گاه‌شماريهاى رايج در عثمانى و پس از آن در تركيه نيز نوگراييهايى پديد آمد . با آغاز رواج اين انديشه‌ها ، در زمان حكومت سلطان سليم سوم ( 1203 - 1222 ) استفاده از گاه‌شمارى ميلادى در كنار گاه‌شماريهاى مالى و هجرى قمرى باب شد . در سال 1332 مالى / 1334 - 1335 هجرى قمرى / 1916 - 1917 ميلادى ، دولت عثمانى تصميم گرفت