على زمانى قمشه اى

431

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

كتيبه ، سال 752 هجرى قمرى برابر سال ششم جمالى بوده است . اگرچه سند ديگرى دربارهء اين گاه‌شمارى به دست نيامده ، ماهيت آن ، خراجى و با نام ماه‌هاى قمرى شناخته شده است . ج ) گاه‌شمارى در ايران از قرن نهم هجرى قمرى تاكنون 1 . گاه‌شمارى در ايران از قرن نهم تا چهاردهم هجرى 2 . گاه‌شمارى هجرى شمسى 3 . گاه‌شمارى شاهنشاهى 1 . گاه‌شمارى در ايران از قرن نهم تا چهاردهم هجرى . از قرن نهم تا سال 1329 هجرى قمرى ، كه استفاده از سال شمسى در ايران رسميت يافت ، رويداد تأثيرگذارى در گاه‌شمارى ايرانى رخ نداد . درحالىكه از اواسط قرن چهاردهم به بعد ، وقوع چند پديدهء ناگهانى ، يعنى رواج گاه‌شماريهاى جديد ، اين دورهء كوتاه را به مقطع بسيار مهمى در بررسى گاه‌شماريهاى ايرانى تبديل كرد . مهمترين ويژگيهاى گاه‌شناسانه در ايران از قرن نهم هجرى به بعد ، مؤلفه‌هايى هستند كه اگرچه هركدام اركانى از گاه‌شمارى بشمار مىروند ، قرار دادن آنها در كنار هم باعث پيدايى گونهء جديدى از گاه‌شمارى تا پيش از رواج گاه‌شمارى هجرى شمسى نمىشود . از قرن نهم هجرى به بعد ، گاه‌شمارى هجرى قمرى گاه‌شمارى رسمى در كليهء اسناد بوده است ، درحالىكه آثارى كه نشان‌دهندهء رواج نوعى سال شمسى بوده ، در اين زمان ديده مىشود . گاه‌شمارى دوازده حيوانى نيز ، با مبدأ هجرى قمرى ، از زمان صفويه به بعد رواج داشته و در اسناد و نامه‌ها و سفرنامه‌ها از آن استفاده شده است . ذكر نام ماه‌هاى شمسى در كنار گاه‌شمارى هجرى قمرى نشان‌دهندهء اين واقعيت است كه بسيارى از منجمان و نويسندگان و استخراج‌كنندگان تقويم همچنان از گونه‌اى