مىكرده‌اند . 2 ) اركان گاه‌شماريها . به‌طور كلى ، گاه‌شماريهاى رايج در كشورهاى اسلامى را مىتوان به سه نوع قمرى ، شمسى - قمرى ، و شمسى تقسيم كرد . در گاه‌شماريهاى قمرى ، با استفاده از يك پديدهء طبيعى ، يعنى گردش ماه به دور زمين ، مفهوم ماه و از جمع دوازده ماه ، مفهوم قراردادى يك سال قمرى به دست مىآيد و آغاز هر ماه و در نتيجه يك دورهء دوازده‌ماهه ، با رؤيت و ثبت حالت خاصى از صورتهاى گوناگون ماه ( عموما هلال ) صورت مىگيرد . مهمترين گونهء اين نوع گاه‌شمارى در جوامع اسلامى ، گاه‌شمارى هجرى قمرى است كه در حوزهء وسيعى از جهان اسلام كاربرد دارد . در گاه‌شماريهاى شمسى - قمرى نيز ماهها با رؤيت هلال آغاز مىشوند . هر سال دوازده ماه دارد ، امّا با افزودن ماه يا ماههايى ، بعد از چند سال معيّن ، كوشش مىشود تا طول ميانگين سال قمرى ( در دورهء زمانى معيّن ) با طول سال شمسى برابر شود . از مهمترين انواع گاه‌شماريهاى شمسى - قمرى گاه‌شمارى يهودى است كه بين يهوديهاى ساكن در كشورهاى اسلامى رواج داشته است . در ايران دورهء هخامنشى نيز اين نوع گاه‌شمارى متداول بوده است . در گاه‌شماريهاى شمسى يك‌بار چرخش زمين به دور خورشيد ( و برابر عقايد پيشينيان ، چرخش خورشيد به دور زمين و بازگشت آن به نقطه‌اى معيّن در دايرةالبروج ) ، ملاك تعيين سال است . تقريبا تمامى كشورهاى اسلامى ، همپاى استفاده از گاه‌شمارى هجرى قمرى براى تعيين بعضى اوقات شرعى ، از نوعى گاه‌شمارى شمسى نيز براى ساير امور زندگى ، از جمله امور كشاورزى و اقتصادى ، استفاده مىكنند . ضبط هر رويداد تاريخى با هريك از اين گاه‌شماريها ، شامل اين چهار