على زمانى قمشه اى

351

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

دارد ( مقدار جذب خورشيد ) . شتاب زمين در مدارش به دور خورشيد را نيز مىتوان با توجّه به اينكه مسافت سقوط هر جسم از حال سكون در يك ثانيه برابر نصف شتاب آن در انتهاى ثانيه است ، به دست آورد . قوانين نيوتون در مورد حركت نيوتون در يكى از قوانين خود در مورد حركت مىگويد : اجسام ساكن ، يا در حال حركت يكنواخت مستقيم الخط ، در حال سكون يا حركت مستقيم الخط خود باقى خواهند بود مگر اينكه تحت تأثير نيروى خارجى مجبور به تغيير حالت گردند . تمايل اجسام به ماندن در حالت سكون يا در حال حركت يكنواخت « ماند » يا « اينرسى » ناميده مىشود و به همين دليل قانون اوّل نيوتون را « قانون ماند » يا « قانون اينرسى » نيز گويند . « ماند » خاصيّت همهء اجسام است ؛ يعنى اجسام مادى داراى اين خاصيّت هستند كه در برابر هر تغييرى كه در وضع و تندى آن‌ها حاصل شود مقاومت مىكنند ، آن‌ها كه ساكن هستند مىخواهند در حال سكون باقى بمانند و آن‌ها كه در حركتند مىخواهند بدون تغيير تندى ، به حركت خود بر خطّ راست ادامه دهند ، مگر اينكه نيرو يا نيروهاى خارجى ، آن‌ها را مجبور به تغيير حالت كند . رابطه نيرو و شتاب براى توضيح كمى نيرو و شتاب بايد واحدى جهت نيرو تعريف گردد . بنابراين ، اگر جسمى يك گرم جرم داشته و يك سانتىمتر بر مجذور ثانيه شتاب داده شود ، نيروى عامل شتاب يك « دين » است . پس طبق اين تعريف ، اگر