بنا شوند ولى عده‌اى از علماى بزرگ كه اطلاعات بيشترى داشتند با اين نظر او به مخالفت برخاستند و يكى از اين علماى بزرگ « غياث الدّين منصور دشتكى شيرازى » حكيم و متكلم مشهور آن عصر بود كه بارها در مجالس بحث و مناظره با محقق ثانى نظر او را در اين مسأله تخطئه مىكرد و در آخر كار آنان به مشاجره سخت كشيد . « 1 » شيخ بهايى هم بعدها به نوبهء خويش نظر محقق را رد كرد و رساله‌اى در اين باب به نام « تحفة أهل الايمان فى قبلة عراق العجم و خراسان » تأليف كرد « 2 » اما بااين‌حال نبايد پنداشت محقق در اين نظر تنها بوده و كسى ديگر از علماء قول او را نپذيرفته ، چنان كه علامهء مجلسى هم همين اعتقاد را داشته و در « بحار الانوار » بسيارى از محرابها را منحرف از قبله دانسته و حتى راجع به محراب مسجد حضرت رسول چنين نوشته است : غريب‌تر از همه آن است كه محراب مسجد رسول صلّى اللّه عليه و آله بر خط نصف‌النهارست بااينكه انتساب آن

--> ( 1 ) . در بسيارى از كتب رجال و تراجم حالات علماى شيعه به مناظرهء بين محقق كركى و امير غياث الدّين منصور اشاره شده است از جمله به « مجالس المؤمنين » مجلس پنجم و « روضات الجنات » ص 393 و « فارسنامهء ناصرى » گفتار اوّل ، ص 101 رجوع فرماييد . ( 2 ) . از علماى بزرگى كه با نظر محقق كركى مخالف بوده‌اند يكى مقدس اردبيلى است كه در « زبدة البيان » صفحه 8 - 67 فرموده است : قرار دادن قبلهء خراسان را مانند قبلهء عراق مثلا كوفه بعيد است زيرا نسبت خراسان به كوفه از مكه شرقى است به‌خصوص كه مىگويند قبله كوفه يقينى است و به تواتر ثابت گرديده كه با همين قبله معصوم در آنجا نماز خوانده است و عجب اينكه در كوفه ماجدى را پشت « منكب » مىبينيم نه پشت كتف چنانچه محقق ثانى پنداشته و قبلهء خراسان و اكثر شهرهاى ايران را طورى قرار داده كه جدى پشت كتف واقع شود و هرچه را جز اين بوده دگرگون ساخته است درحالىكه ظاهر خلاف آن است و آنچه كرده است مخصوصا دربارهء خراسان جدا بعيد است و چنان كه باز مقدس در صفحه 64 چاپ دوم همين كتاب فرموده است : منكب مجموع شانه و بازوست نه تنها شانه چنان كه باز محقق ثانى پنداشته و آنچه به حسب لغت و شرع و دليل به دست مىآيد معنى منكب در مفهومى كه وى ادعا كرده آشكار نيست .