على زمانى قمشه اى
24
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
من اجازه داد روايت كنم تمام مصنفات خود از معقول و منقول و تمام مروياتش را ، وى از شاگردان ويژه امام جمال الدّين ( علامه حلى رحمه اللّه ) است . « 1 » ابن شاطر ( 704 777 ق / 1304 - 1375 م ) ابن شاطر ، ابو الحسن علاء الدّين على بن ابراهيم بن محمد بن همام انصارى معروف به مطعّم فلكى ، اخترشناس و رياضىدان مشهور دمشقى . وى از سوى بيشتر دانشمندان معاصرش لقب علّامه يافت و به سبب انتساب به نخستين معلّم خود ابن شاطر كه بعدها به ابن شاطر ارشد معروف شد ، با اين عنوان خوانده مىشد . از جزئيات زندگى ابن شاطر اطلاع دقيقى در دست نيست . بنا بر بيشتر روايات در دمشق زاده شد و در ششسالگى پدر خود را از دست داد و جدش سرپرستى او را برعهده گرفت . پس از چندى او را به على بن ابراهيم بن شاطر كه شوى خاله و پسر عم پدرش بود ، سپردند . ابن شاطر نزد على بن ابراهيم ، هنر كندهكارى بر روى عاج را آموخت و به همين سبب به « مطعّم » معروف شد و نيز نزد همو هيئت و حساب و هندسه را فراگرفت . هنر و مهارت ابن شاطر در كندهكارى مورد توجه واقع شد و از اين راه ثروتى اندوخت كه امكان مسافرت و ادامهء تحصيل را براى او فراهم ساخت . در 719 ق / 1319 م به قاهره و سپس اسكندريه رفت و در اين دو شهر به فراگرفتن هيئت و نجوم و رياضى پرداخت و در اين علوم مهارت يافت . سپس رياست مؤذنان و مسئوليت تعيين اوقات شرعى در جامع اموى دمشق را به عهده گرفت و قسمت اعظم زندگى خود را در
--> ( 1 ) . اللمعة الدمشقية ، ص 94 ، المقدمه ، دار العالم الاسلام ، بيروت .