نزديك شدن اجزاء اصلى آن به يكديگر در برابر تخلخل يا انبساط اجزاء اصلى از همديگر . چگالى عبارت است از مقدار فشردگى جسم و مقايسهء تودهء اجرام ويژه اجسام به حجم آنها نسبت به يك‌ميزان ؛ مثلا يك سانتيمتر مكعب جرم آب مساوى با يك گرم ، درحالىكه جرم يك سانتيمتر مكعب زمين تقريبا برابر است با 5 / 5 برابر آب . ازاين‌رو چگالى متوسط يك سياره مانند زمين ، عطارد ، . . . عبارت است از تقسيم جرم سياره بر حجم آن ، جرم / حجم - چگالى . * نظم و ترتيب جهان حكماء و فلاسفهء مشاء به پيروى از نظرات ارسطو و بطليموس در طبيعيات ، مكانيك ، هيئت و نجوم براى جهان عناصر خاك ، آب ، هوا ، آتش ، اجرام اثيرى ( اترى ) چينش و ترتيبى بدين‌سان قائل بودند كه : زمين در مركز عالم ثابت و استوار قرار گرفته است . فوق زمين طبقهء آب است كه بر 4 / 3 زمين احاطه دارد . فوق آب ، هوا است كه بر خشكى و دريا احاطه كامل دارد . هوا به نوبهء خود نيز داراى طبقات و لايه‌هايى است : طبق اوّل : هواى صاف و بدون بخار و دود است . طبقه دوم : لايهء « زمهرير » قرار گرفته . اين طبقه ، بسيار سرد است ؛ زيرا از طرفى با بخار مخلوط گشته است ، و ازسوىديگر ، شعاع زاويهء شكست نور خورشيد و انعكاس آن به آن نمىرسد . لذا هواى بسيار سرد خاستگاه پيدايش ابر ، رعد ، برق و صاعقه است . طبقه سوم : اين طبقه كه فوق طبقات ياد شده است ، از يك لايهء ديگر از هواى تقريبا خالص تشكيل يافته است . طبقهء چهارم : اين طبقه پر از دود ، دخان و آتش است . دودهاى برخاسته از