مقام علمى و ادبى شخصيت علمى بهائى از آن نظر مورد توجه و اعجاب است كه وى در تمام علوم رسمى زمان خود دست داشت و در شمارى از آنها منحصربه‌فرد بود . او در حوزهء معارف دينى و علوم اسلامى استاد بود و از خود خلاقيّت بسيار نشان داد . در سلسلهء اجازات روايى ، از محدّثان امامى برجستهء قرن يازدهم به شمار مىرود و طرق بسيارى از اجازات محدّثين در قرون اخير به او و از او به پدرش و شهيد ثانى منتهى مىشود . بهائى در شكوفايى علمى حوزهء اصفهان نقشى اساسى داشت ، به‌طورى كه بعضى منابع وى را مؤسس چندين مدرسهء علمى در اصفهان دانسته‌اند . گزارشى نيز از جاذبهء علمى بهائى و كيفيت استفادهء شاگردان از محضر او حتى در ايام تعطيل در منابع آمده است . شاگردانش ، از جمله محمد تقى مجلسى ، فضل و دانش و كثرت محفوظات او را ستوده‌اند . هرچند بهائى در علوم و معارف اسلامى مؤسس نبوده و نوآورى علمى به ندرت در آثارش ديده مىشود ، امّا جامعيّت او سبب شده است كه در ارائه و تدوين مطالب ذوق و ابتكار او نوعى نبوغ خاص از خود بروز دهد ؛ بااين‌حال چند مسئلهء بحث‌انگيز به او منسوب است . در اعتقادات ، بهائى مكلّف را در صورت بذل جهد در تحصيل دليل ، حتى اگر خطا كند برىء الذمه دانسته و اهل دوزخ نمىشمارد . در مسئله عذاب قبر ، بهائى راه يك محدّث و فقيه امامى را پيموده و به اقوال حكما چندان اهميتى نداده است . وى با استناد به قرآن ، اعتقاد به عذاب قبر را به اجمال واجب دانسته و علم به كيفيّت و تفصيل آن را غير ضرورى و بلكه محال مىشمارد و براى فهم بهتر عذاب قبر دست به توجيه و