على زمانى قمشه اى

158

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

دانسته‌اند كه به عقيدهء امين صحّت ندارد . بهائى برادر كوچكترى به نام عبد الصّمد ( 966 - 1020 ) داشته كه باهم نزد پدرشان ، شيخ حسن ، درس خوانده و اجازه‌نامهء مشتركى دريافت داشته‌اند . نفيسى عبد الصّمد را برادر بزرگتر دانسته و دلايلى بر مدّعاى خود آورده و امينى ضمن ارائه سندى تاريخى ، دلايل نفيسى را با قاطعيّت رد كرده است . تنكابنى نيز عبد الصّمد را به خطا برادرزادهء شيخ دانسته است . قبر عبد الصّمد در كنار قبر شيخ بهايى در مشهد است . تحصيلات و استادان بهائى بيشتر تحصيلات بهائى ، در قزوين ، كه آن زمان حوزهء علمى فعّالى داشت ، صورت گرفت و سپس در اصفهان ادامه يافت . اوّلين و مهمترين استاد بهائى ، پدرش بود كه نزد وى تفسير و حديث و ادبيات عرب و مقدارى معقول خواند و از او اجازهء روايت دريافت كرد . اين اجازه را مجلسى نقل كرده است . استادان ديگر بهائى عبارت‌اند از : ملّا عبد اللّه يزدى ( متوفّى 981 ) صاحب حاشيه بر تهذيب المنطق تفتازانى كه به نام حاشيهء ملا عبد اللّه از كتب درسى رايج منطق در حوزه‌هاى علميّه است . شيخ بهائى نزد ملّا عبد اللّه ، حكمت ، كلام ، طب و قدرى منقول خوانده و در آثار خود از او به علّامه يزدى تعبير كرده است ؛ ملّا على مذهّب و ملّا على قائنى و ملّا محمد باقر يزدى كه شيخ از آن در رياضيات و هيئت بهره برد ؛ شيخ احمد گچايى معروف به پير احمد قزوينى كه بهائى در قزوين از او حكمت و رياضيات آموخت ؛ شيخ عبد العالى كركى ( متوفّى 993 ) فرزند محقّق كركى ؛ محمّد بن محمد بن ابى اللّطيف مقدسى شافعى ، كه بهائى الجامع الصحيح و ديگر آثار محمد بن اسماعيل بخارى و نيز الجامع الصحيح مسلم را از طريق او نقل مىكند . اجازهء روايت شيخ بهائى از صحيح بخارى يكى از اسناد كم‌نظير است .