على زمانى قمشه اى
144
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
شهيد در رياضيات و طبيعيات و هيئت و نجوم تبحّرى بسزا يافت ، و « شرح اشكال التأسيس » تأليف قاضىزاده رومى در هندسه را از محضر ملا حسين جرجانى آموخت ، در رياضيات كتابهايى در حساب و كتاب « الياسمينيه » و شرح آن را همچنين جبر و مقابله را نزد شمس الدّين محمد بن عبد القادر الفرصى آموخت ، و در طب « شرح موجز نفيسى » را آموخت ، و در هيئت و نجوم كتابهاى « شرح جغمينى » و « فصول فرغانى » را در مصر فرا گرفت . « 1 » شايان ذكر است ، شهيد هرجا به مسايل هيوى ، نجومى وارد شده به استادى تمام بحث كرده و قدرت و نبوغ كمنظير خود را در مسايل رياضى ، هيوى و هندسى نشان داده است كه خود نشانه از اطلاعات قوىّ او در دانشهاى مزبور است از جمله در « الروضة البهية فى شرح اللمعة الدمشقية » در « روض الجنان فى شرح ارشاد الاذهان » و ساير كتب فقهى . تقى الدّين راصد ( 932 - 993 ق ) محمد بن معروف ، دانشمند برجسته و جامع الاطراف قرن دهم ، صاحب آثار متعددى در زمينهء ستارهشناسى ، رياضيات ، مكانيك و مهندسى ، نورشناسى ، پزشكى و بازدارى . او را راصد شامى ، دمشقى و مصرى نيز خواندهاند . تقى الدّين در 932 به دنيا آمد . وى در ابتداى كتابش ، الطرق السنيّة فى الآلات الروحانية ( ص 1 ) ، زادگاه خود را دمشق ذكر كرده و در آخرين برگ كتاب
--> ( 1 ) . مفاخر يزد ، ج 1 ، ص 68 ، تأليف سيد محمد كاظم مدرسى ، نشر بنياد ريحانة الرسول ، 1382 .