على زمانى قمشه اى

145

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

ديگرش ، ريحانة الروح فى رسم الساعات على مستوى السطوح ، نسب خانوادگى خود را تا هشتمين سلف برشمرده است . براساس اين شجره‌نامه ، نسب او به دو تن از اميران تحت فرمان صلاح الدّين ايوبى ( قرن ششم ) ، مؤسس سلسلهء ايوبيان ، مىرسد . پدر تقى الدّين ، معروف بن احمد ، قاضى و از مدرسان برجستهء مدرسه‌هاى دمشق بود . نام چند تن از استادان تقى الدّين كه او نزد آنان حديث و تفسير و فقه و رياضى و طب آموخت ، در دست است و تقى الدّين در اشعار خود به نام دو تن از استادانش ، ابى الفتح مالكى و سعد الدّين شاعر ، اشاره كرده است . محمد بن ابو الفتح صوفى نيز احتمالا استاد او در ستاره‌شناسى بوده است . تقى الدّين تا پيش از مهاجرت دومش به قسطنطنيه ( استانبول فعلى ) و همكارى با سلطان سليم دوم ، در سرزمين‌هاى گوناگون اسلامى زندگى كرد ، امّا نمىتوان خط سير دقيق مراحل زندگى او را در اين سرزمين‌ها تعيين كرد ، به نوشتهء خودش در الطرق السنيّة در 953 در قسطنطنيه بوده است . او ظاهرا در دو مرحله از زندگى خويش در مصر مىزيسته است . در بعضى منابع به منصب قضاى او در مصر اشاره شده است . درصورتىكه خبر سفر او به قسطنطنيه در حدود 957 صحيح باشد ، نمىتوان تشخيص داد كه وى بين سال‌هاى 953 تا 957 در كجا اقامت داشته است . نخستين قراين دربارهء زمان زندگى او در مصر ، از لابلاى چند اثرش ، از جمله الطرق السنيّة ( تأليف 959 ) ، به دست مىآيد . در اين كتاب ( ص 3 ) او على پاشا ( والى مصر و سپس صدر اعظم عثمانى ) را ستوده و نوشته كه در خدمت او بوده است . تقى الدّين در 963 نيز در مدارس شيخونيه و صرغتمشى قاهره تدريس مىكرده است . آگاهى بعدى ما از زندگى او ، داشتن منصب قضا در نابلس ( شهرى در فلسطين ) است . او در پايان يكى ديگر از