على زمانى قمشه اى

73

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

است ، خواجه در اين شرح به دو شارح قبل از خود اشاره مىكند يكى احمد بن يوسف مصرى مهندس ، كاتب بنى طولون ( ت حوالى 340 ه / 951 م ) كه سزگين نام او را چنين ضبط كرده است : « احمد بن يوسف بن ابراهيم بن الدّايه » وى به عنوان قديمىترين مفسر كتاب ثمره بطلميوس شناخته شده كه شرح او موجود است و ميان سال‌هاى 330 و 340 ه درگذشت ، شرح وى احكام نجومى است كه اغلب به سؤالهاى فلسفى و طبيعيات پاسخ مىدهد ، خواجه نصير در شرح خود شش‌بار از او نام مىبرد و گاه نظرات او را مورد انتقاد قرار مىدهد . شارح ديگر ابو العباس احمد بن على اصفهانى حاسب است كه پنج بار نام وى در شرح خواجه نصير آمده است ، وى از دانشمندان قرن چهارم هجرى بوده است . عبد القادر بن ابراهيم محالى شافعى نيز شرحى بر ثمره نوشته ، او در سال 9076 ق / 1501 م درگذشته است . 3 . فى صفات لصبىّ يصرع ، تصنيف جالينوس ، اين كتاب را ابن صلت به سريانى و عربى ترجمه كرده است . 4 . اختصار حيلة البرء » تصنيف جالينوس ، اصل يونانى اين كتاب باقى نمانده و ابراهيم بن صلت آن را به سريانى ترجمه و بعدها به عربى ترجمه شد . 5 . كتاب فى الاورام ، يا اصناف الغلظ الخارج عن الطبيعة ، تصنيف جالينوس ، به گفته حنين بن اسحاق اين اثر شامل يك جزء است و در آن انواع ورم‌هاى غير طبيعى و علايم و ويژگىهاى آنها شرح داده شده است ، و ظاهرا توسط ايوب ابرش به سريانى ترجمه شده و ابن صلت آن را به عربى درآورده است . 6 . حاجى خليفه ، ترجمه المجسطى در هيئت ، تصنيف بطلميوس را نيز به