على زمانى قمشه اى

65

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

6 ) ابو عبد اللّه هارون بن على بن هارون بن على بن يحيى بن ابى منصور المنجّم ، وى عمدتا به نجوم اشتغال داشته است ، به نوشته قفطى در كار نجوم و ساختن آلات آن و نيز در احكام نجوم آزموده بود و زيجى هم داشته است . « 1 » سند بن على ، مهندس ، رياضىدان و منجم وى معاصر با يحيى بن ابى منصور ( متوفى بين 215 - 217 ) بوده است ، سند بن على با محمد و احمد فرزندان بنو شاكر از هم‌روزگاران كندى بودند ، البتّه فضل و شهرت كندى محمّد و احمد را آزار مىداد لذا تصميم گرفتند عليه او نزد متوكل عباسى اقدام به توطئه‌چينى كنند و در نتيجه موفق شدند و متوكل كندى را كتك زد و كتاب‌هاى او را مصادره نمود ، محمد و احمد كتاب‌ها را به بصره فرستادند و كتابخانه‌اى به نام كنديه تشكيل دادند ، ولى سرانجام بر متوكل كشف شد كه آن دو نفر عليه كندى توطئه كرده‌اند ، لذا مورد خشم و غضب متوكل قرار گرفتند تا اينكه رقيب قديم آنان يعنى مهندس مشهور سند بن على به داد آن دو رسيد و از چاه بيرونشان آورد ولى كتاب‌هاى كندى را پس گرفت . جريان قضيه به اين صورت بود كه قرار بود محمد و احمد بن موسى قناتى به نام قنات جعفريه ( به نام متوكل ) حفر كنند ولى چون به‌رغم كوشش‌هاى فراوان در كار خود موفق نشدند از سند بن على كمك خواستند و از او دعوت به عمل آوردند كه در كار آنان چاره‌اى بينديشد ، مهندس مزبور وعده كرد كه اگر

--> ( 1 ) . ر ك ، دانشنامه جهان اسلام ، ج 4 ، ص 393 و بعد ، بنو منجم ، دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 12 ، ص 686 بنى منجم .