على زمانى قمشه اى
450
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
پيمان خود را شكست و دستور تارتاگليا را در كتاب خود به نام « هنر بزرگ » Ars ) ( magna ، منتشر كرد . از اين زمان ، دستور حل معادلهء درجهء سوم را دستور كاردان مىنامند ، در حالى كه حق اين است كه دستور تارتاگليا ناميده شود . « 1 » ابن يونس ( 551 - 639 ق / 1156 - 1242 م ) ابن يونس ، كمال الدّين ابو عمران ( ابو الفتح ) موسى بن يونس بن محمد بن منعه ( 5 صفر 551 - 14 شعبان 639 ق 30 / مارس 1156 - 17 فوريهء 1242 م ) ، فقيه شافعى ، اصولى ، منطقى ، طبيب و رياضىدان . ابن يونس در موصل زاده شد و تا 20 سالگى كه در آنجا مىزيست ، نزد پدرش ابو الفضل يونس ، فقيه و مدرس مشهور موصل ، فقه و حديث خواند و ادبيات را نزد ابو بكر يحيى بن سعدون قرطبى فراگرفت در 571 ق / 1175 م به نظاميهء بغداد رفت و نزد ابو البركات انبارى و سديد سلماسى ، معيد نظاميه ، فقه و اصول و خلاف خواند ، سپس به موصل بازگشت و پس از درگذشت پدرش ( 6 محرم 576 ) ، در مسجد امير زين الدّين صاحب موصل به تدريس مشغول شد . در عين حال نزد شرف الدّين طوسى به آموزش رياضيات پرداخت . خود وى در حاشيهء كتاب اقليدس نوشته كه اين كتاب را نزد شرف الدّين طوسى خوانده و تاريخ 576 ق را در پايان آن ذكر كرده است . پس از مرگ برادرش عماد الدّين ( 608 ق ) بهجاى وى به رياست مدرسهء علائيه ، سپس به رياست مدرسهء قاهريه كه تازه تأسيس شده بود و نيز از
--> ( 1 ) . جوهر ، روش و كارايى رياضيات ، 1 ، ص 331 و بعد ، تأليف گروه مؤلفين انستيتوى رياضى استكلوواى شوروى ، ترجمه پرويز شهريارى ، انتشارات فنى ايران ، 1379 ش .