على زمانى قمشه اى

444

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

مجهول ، بلكه براى مقدارهاى داده شده هم ، از نشانه‌هاى حرفى استفاده مىكرد . سهم دكارت هم در پيش‌برد نشانه‌گذارى حرفى كم نيست ؛ در ضمن بايد توجه داشت كه البتّه ، حرف‌ها را به‌جاى عددهاى معمولى مىگذاشتند . از اين زمان ، جبر به‌عنوان دانش محاسبه‌هاى حرفى ، دانش تبديل رابطه‌هايى كه از حرف‌ها تشكيل شده است ، دانش معادله‌هاى جبرى و غيره شناخته شد ، كه با دانش حساب ، كه هميشه روى عددهاى مشخص عمل مىكند ، تفاوت دارد . تنها بعد از اين بود كه پيچيده‌ترين مفهوم‌هاى رياضى ، قابل مشاهده و ساده شد و براى بررسى در دسترس قرار گرفت . زيرا ، در بيشتر حالت‌ها ، با نظر انداختن به رابطهء حرفى ، مىتوان به ساختمان كلى آن و قانون‌هاى مربوط به آن پى برد و همچنين مىتوان به سادگى آن را تبديل كرد . در اين زمان ، هر چيزى از رياضيات را كه به هندسه و آناليز بىنهايت كوچك‌ها مربوط نبود ، جبر مىناميدند . اين نخستين برداشت ( به اصطلاح برداشت ويتى ) ، از جبر بود . اين برداشت را لئونارد اولر ، عضو آكادمى روس در كتاب « ورودى به جبر » خود ، كه آن را در سال‌هاى 60 سدهء هفدهم ، يعنى بيش از 200 سال پيش ، نوشته است ، به خوبى و روشنى شرح داده است . اولر ، جبر را به‌عنوان نظريهء محاسبهء با مقدارهاى مختلف ، تعريف مىكند . اولر ، در بخش نخست كتاب خود ، از نظريهء محاسبهء با عددهاى درست و گويا ، كسرهاى متعارفى ، ريشهء دوم و سوم ، نظريهء لگاريتم‌ها ، تصاعدها ، نظريهء محاسبهء چندجمله‌اىها ، نظريهء بسط دوجمله‌اى و كاربرد آن ، گفت‌وگو مىكند . بخش دوم كتاب ، شامل نظريهء معادلهء درجهء اوّل و دستگاه معادله‌هاى درجهء اوّل ، معادلهء درجهء دوم و نظريهء حل معادله‌هاى درجهء سوم و چهارم ، و همچنين بخش مفصلى دربارهء روش‌هاى پيدا كردن جواب‌هاى درست معادله‌هاى مختلف