مايكل اسكات كتاب الهيئة بطروجى را در 614 / 1217 با عنوان « دربارهء حركت‌هاى مستدير افلاك » به لاتينى ترجمه كرد . موسى بن تبّون اين كتاب را در 657 / 1259 به عبرى برگرداند . قلونيموس بن داود ترجمهء عبرى سولومون كوهن را به لاتينى ترجمه كرد كه در 937 / 1531 در ونيز منتشر شد . در قرن چهاردهم / بيستم نيز كارمدى ترجمهء لاتينى مايكل اسكات را منتشر كرد . گلداشتاين يك نسخه از اين اثر را كه در كتابخانهء طوپ‌قاپى سراى ( استانبول ، ش 3302 ) موجود است در دو جلد منتشر كرد . جلد اوّل حاوى ترجمهء انگليسى و توضيحات و جلد دوم حاوى متن عربى و ترجمهء عبرى موسى بن تبّون است . « 1 » فخر رازى ( 544 - 606 ق ) عمر بن حسين بن حسن على طبرستانى ، زادگاه او در رى بود و در هرات مدفون گرديد . لقبش فخر الدّين و منسوب به خاندان قريش است ، وى از فحول حكماء و علماى شافعى است ، او جامع علوم عقلى و نقلى بوده و در تاريخ و كلام و فقه و اصول و تفسير و حكمت و ادب و فنون رياضى وحيد عصر خود بوده است . كتاب‌هاى او در زمان خود وى مورد اقبال مردم واقع شد و به‌صورت كتاب درسى درآمد ، در حوزه درس او بيش از دو هزار ( 2000 ) تن دانشمند براى استفاده مىنشستند حتى در موقع سوارى نيز قريب 300 تن از فقهاء و شاگردان براى استفاده در ركابش مىرفتند ، بااين‌همه بسا بود كه در اثر ژرف‌بينى و تعمق

--> ( 1 ) . دانشنامهء جهان اسلام ، ج 3 ، ص 491 و بعد ، ماده بطروجى ، زندگىنامه علمى دانشمندان اسلامى ، بخش اوّل ، ص 277 ، انتشارات علمى و فرهنگى ، 1365 ش .