على زمانى قمشه اى

397

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

دانش حساب و رياضى ابو عبد اللّه بن قاسم بوده است . ابو عبد اللّه از اشبيليه به فاس رفته و در آنجا به خدمت يعقوب المنصور ( حك 580 - 595 ) و فرزندش محمد الناصر از امراى موحّدون پيوسته است . آثار : ابن ياسمين شاعرى توانا و رياضىدانى قابل بود ، آنچه از او به يادگار مانده ، بيانگر تسلّط او بر اين دو فنّ است . آثار خطى به‌جا مانده از او عبارت‌اند از : 1 . ارجوزة فى الجبر و المقابلة ، يا ارجوزة الياسمينية ، ارجوزه ابن ياسمين تا قرنها بعد همچنان مورد توجه بوده و شرح‌هايى بر آن نوشته شده كه نسخه‌هايى از آنها در دست است ، شرح عراقى ( د 826 ق ) به نام المعين على فهم ارجوزة ابن ياسمين ، شرح سبط ماردينى ، شرح ابن هائم ، شرح قلصادى . 2 . ارجوزة مشتملة على اعمال الجذور . 3 . تنقيح الافكار فى العلم برسوم الغبار . « 1 » بطروجى اشبيلى ( سدهء 6 ) ابو اسحاق ، نور الدّين اشبيلى ، ستاره‌شناس اندلسى ( سدهء ششم و اوايل سدهء هفتم ق ) چون در بطروج ( بتروج ) يا پدروش كنونى در شمال قرطبه ( كوردوبا ) به دنيا آمد ملقّب به بطروجى شد او به سبب اقامت طولانى در اشبيليه ( سويل ) به اشبيلى شهرت يافت ، در منابع غربى « آلپتراگيوس » ناميده مىشود . درباره زندگى و تحصيلاتش اطلاعى در دست نيست ، فقط مىدانيم كه شاگرد ابن طفيل فيلسوف مشهور و معاصر ابن رشد بوده است .

--> ( 1 ) . دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 5 ، ص 139 ، ابن ياسمين .