على زمانى قمشه اى
375
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
سينا و خواجه نصير نادرست است . اين رساله توسط ويدمان به آلمانى ترجمه شده و چاپ گرديده است . « 1 » ابن فندق بيهقى ( 490 - 565 ق / 1097 - 1170 م ) بيهقى ، ابو الحسن على بن زيد بن محمد ( 19 شعبان 490 - 565 ق / اوّل اوت 1097 - 1170 ) ، حجة الدّين ، ظهير الدّين و فريد خراسان ، عالم بزرگ كه در غالب دانشهاى روزگار خود دست داشت . نسب او به خزيمة بن ثابت انصارى ، مشهور به « ذو الشهادتين » ، صحابى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىرسيد . در سلسله نسب او نام فندق بهعنوان يكى از نياكان وى ذكر گرديده ، و از مؤلفان متقدّم ، سبكى ( د 771 ق ) ، به اين نام توجه كرده است . تا آنجا كه اينك مىدانيم ، در منابع متقدم ، عطا ملك جوينى او را « ابن فندق البيهقى » خوانده ، و شهرت ابن فندق در ميان برخى از محققان معاصر رواج بيشترى داشته است . اقامتگاه اصلى خانوادهء بيهقى ده سيوار از توابع والشتانبست ( در افغانستان كنونى ) بوده است . نياى بزرگ او ، فندق بن ايوب ( د 419 ق / 1028 م ) ، پس از آنكه از سوى محمود غزنوى به منصب قضا در نيشابور گمارده شد ، به اين شهر مهاجرت كرد ، امّا اندكى بعد از اين شغل « استعفا خواست » و در ناحيهء بيهق ، در ده سرمستانه سكنا گزيد . بهنظر مىرسد كه وى در بيهق منصب قضا داشته است ، زيرا گفتهاند كسى را به نيابت از خود بر اين شغل گمارده ، و نيز مقام قضا در بسطام و دامغان را به دو پسر خويش سپرده بود . دربارهء شغل پدرش
--> ( 1 ) . دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 5 ، ص 202 ، ماده ابو البركات .